ચાલુ વર્ષે ૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં ભારતમાં ખરીફ પાકની વાવણી ઘટીને **૧,૦૮૬.૩૧ લાખ હેક્ટર** રહી છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ **૧.૬%** ઓછી છે. **૧૩%** જેટલી ઓછી વરસાદની ઘટ FMCG અને ઓટો સેક્ટર માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
ભારતનો કૃષિ ક્ષેત્ર હવે ખરીફ પાકની વાવણીના અંતિમ તબક્કામાં છે. ૪ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધીના આંકડા મુજબ, વાવણીનો કુલ વિસ્તાર ૧,૦૮૬.૩૧ લાખ હેક્ટર રહ્યો છે, જે ૨૦૨૫ના સમાન ગાળાના ૧,૧૦૪.૦૧ લાખ હેક્ટર સામે ૧.૬% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. જોકે ખેડૂતોએ સામાન્ય વાવણી વિસ્તારના ૯૮% સુધી કવરેજ મેળવી લીધું છે, પરંતુ વરસાદની અસમાન વહેંચણી પાક ઉત્પાદન માટે મોટું જોખમ બની રહી છે.\n\n### પાક મુજબના ટ્રેન્ડ અને ફુગાવાનું જોખમ\n\nસૌથી મહત્વનો પાક ગણાતા ડાંગર (Paddy) નું વાવેતર ૩.૭% ઘટીને ૪૨૧.૮૨ લાખ હેક્ટર પર પહોંચ્યું છે. આ ઘટાડો સરકારી પ્રાપ્તિ અને ચોખાની સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા માટે મહત્વનો છે. બીજી તરફ, કઠોળના વાવેતરમાં ૧.૬% નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે ૧૧૭.૧૩ લાખ હેક્ટર સુધી પહોંચ્યું છે. અરહર અને અડદના સારા વાવેતરને કારણે તેલબિયાં અને કપાસના ઘટાડા સામે થોડી રાહત મળી છે.\n\n### ગ્રામીણ માંગ અને અર્થતંત્ર પર અસર\n\nરોકાણકારો માટે ગ્રામીણ અર્થતંત્રના ટ્રેન્ડ પર નજર રાખવી જરૂરી છે. ખેતી ક્ષેત્ર ગ્રામીણ આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે, જે FMCG, ટ્રેક્ટર અને એન્ટ્રી-લેવલ ઓટોમોબાઈલની માંગને સીધી અસર કરે છે. કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્રપ્રદેશમાં ભેજની અછતને કારણે પાક ઉત્પાદન પર દબાણ આવી શકે છે. જો ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ વધે, તો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં discretionary spending ઘટી શકે છે.\n\n### મોનસૂન અને ભવિષ્યની તૈયારી\n\nહાલમાં વરસાદની ઘટ ૧૩% છે અને એલ નિકો (El Niño) ની સ્થિતિ ૨૦૨૭ના માર્ચ સુધી ચાલુ રહેવાની ધારણા છે. આ આબોહવા પરિવર્તન જમીનમાં ભેજ અને જળાશયોના સ્તરને ઘટાડી શકે છે, જે આગામી રવિ સિઝન માટે પણ ચિંતાજનક છે. હવે રોકાણકારો વાવણીના આંકડાઓથી વધીને પાકની ગુણવત્તા અને ઉત્પાદન પર નજર રાખી રહ્યા છે, કારણ કે તે જ ફુગાવો અને ગ્રામીણ ખરીદશક્તિ નક્કી કરશે.
