ભારત ડેરી નિકાસને વેગ આપવા માટે હવે Anhydrous Milk Fat (AMF) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. બોન્ડેડ પ્રોસેસિંગ ઝોન દ્વારા નિકાસ કરવાની આ વ્યૂહરચનાથી સ્થાનિક દૂધના પુરવઠાને અસર કર્યા વિના નવો બિઝનેસ મેળવવાની તૈયારી છે.
ભારત વિશ્વમાં દૂધ ઉત્પાદનમાં પ્રથમ ક્રમે છે, જેનું ઉત્પાદન FY25 માં 247.87 મિલિયન ટન સુધી પહોંચ્યું છે. જોકે, કુલ ઉત્પાદનના 1% કરતા પણ ઓછી નિકાસ થતી હોવાથી હવે સેક્ટરમાં મોટો ફેરફાર લાવવાની તૈયારી છે. હવે નિકાસકારો AMF (Anhydrous Milk Fat) પર વધુ ભાર આપી રહ્યા છે.
AMF શું છે અને શા માટે મહત્વનું છે?
AMF એ 99.8% થી વધુ મિલ્ક ફેટ ધરાવતું ઉદ્યોગ-સ્તરનું ઇન્ગ્રેડિયન્ટ છે. તેનો ઉપયોગ બેકરી, કન્ફેક્શનરી અને ઇન્ફન્ટ ફોર્મ્યુલા બનાવતી વૈશ્વિક કંપનીઓ કરે છે. ઘીની જેમ સ્થાનિક સ્વાદ પર આધારિત રહેવાને બદલે, AMF એક સ્ટાન્ડર્ડ પ્રોડક્ટ છે જેને લાંબા ગાળાના કોન્ટ્રાક્ટ હેઠળ વેચી શકાય છે.
બોન્ડેડ ઝોનની ખાસ વ્યૂહરચના
ભારતમાં ઘણીવાર સ્થાનિક સ્તરે દૂધની અછતને કારણે સરકાર નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. આના ઉકેલ માટે, હવે સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (SEZ) નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. કંપનીઓ અહીં કાચું બટરફેટ આયાત કરીને તેના પર પ્રોસેસિંગ કરી AMF બનાવશે અને તેને ફરીથી એક્સપોર્ટ કરશે. આ માલ સ્થાનિક બજારમાં નહીં જતો હોવાથી દેશમાં દૂધની અછત નહીં સર્જાય.
રોકાણકારો માટે તક અને જોખમ
ભારત પાસે ગલ્ફ દેશો અને આફ્રિકાના બજાર સુધી પહોંચવા માટે લોજિસ્ટિક્સનો મોટો ફાયદો છે. વર્ષ 2024 માં ઘી અને બટરની નિકાસ $330 મિલિયન સુધી પહોંચી હતી. જોકે, રોકાણકારોએ વૈશ્વિક ભાવમાં થતી વધઘટ અને સરકારી પોલિસીમાં ફેરફાર જેવા જોખમો ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ. જો ડોમેસ્ટિક સપ્લાય ઘટશે, તો સરકાર નિકાસ પર ફરીથી અંકુશ લગાવી શકે છે.