ભારતની કૃષિ નિકાસમાં ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં (એપ્રિલ-જૂન) **14%** નો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. કુલ નિકાસ **$7.64 બિલિયન (આશરે ₹6.36 લાખ કરોડ)** સુધી પહોંચી, જેનું મુખ્ય કારણ ભેંસના માંસ અને નોન-બાસમતી ચોખાની નિકાસમાં થયેલો જબરદસ્ત ઉછાળો છે. જોકે, આ તેજી વચ્ચે બાસમતી ચોખા અને તાજા ફળો જેવા કેટલાક ક્ષેત્રોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે એક મિશ્ર ચિત્ર રજૂ કરે છે.
માંસ અને નોન-બાસમતી ચોખામાં જોરદાર વૃદ્ધિ
એગ્રીકલ્ચરલ એન્ડ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (APEDA) દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં કૃષિ નિકાસ મૂલ્યમાં 14% નો વધારો થયો છે. કુલ નિકાસ $7.64 બિલિયન રહી, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળાના $6.71 બિલિયન કરતાં વધારે છે. આ વૃદ્ધિ પાછળ મુખ્યત્વે ભેંસના માંસ અને નોન-બાસમતી ચોખાની નિકાસનો મોટો ફાળો છે.
ભેંસના માંસની નિકાસ મૂલ્યમાં 66% નો જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો અને તે $1.49 બિલિયન સુધી પહોંચી. નિકાસ વોલ્યુમમાં પણ 32% નો વધારો થઈ 3.4 લાખ ટન નોંધાયું. તે જ રીતે, નોન-બાસમતી ચોખાની નિકાસ મૂલ્યમાં 12% નો વધારો થયો અને તે $1.59 બિલિયન પર પહોંચી, જ્યારે નિકાસ વોલ્યુમ 32% વધીને 4.38 મિલિયન ટન રહ્યું.
પ્રીમિયમ અને તાજા ઉત્પાદનોમાં ઘટાડો
જોકે, બાસમતી ચોખા, જે સામાન્ય રીતે ઉચ્ચ મૂલ્ય ધરાવે છે, તેની નિકાસ મૂલ્યમાં 3% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે અને તે $1.44 બિલિયન નોંધાયું છે. નિકાસ વોલ્યુમ પણ 17.32 લાખ ટન થી ઘટીને 15.39 લાખ ટન થયું છે. આ ઉપરાંત, તાજા ફળો, ડેરી ઉત્પાદનો, મગફળી અને પોલ્ટ્રી જેવા ક્ષેત્રોએ પણ ઘટાડાનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તાજા ફળોની નિકાસ ઘટીને $281.11 મિલિયન થઈ, જ્યારે ડેરી ઉત્પાદનો $171.27 મિલિયન પર પહોંચી ગયા.
બજાર સંદર્ભ અને આગળ શું?
કૃષિ નિકાસ સરકારી નીતિઓમાં ફેરફાર, જેમ કે નિકાસ ડ્યુટી, લઘુત્તમ નિકાસ ભાવ અથવા ઘરેલું ખાદ્ય મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવા માટેના ક્વોટા પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે. હાલમાં નોન-બાસમતી ચોખા અને ભેંસના માંસ વૃદ્ધિને વેગ આપી રહ્યા છે, ત્યારે સરકારના આ ખાસ ઉત્પાદનો પરના વલણમાં કોઈપણ અચાનક ફેરફાર ભવિષ્યની નિકાસ કામગીરીને અસર કરી શકે છે. કઠોળ (Pulses) ક્ષેત્રમાં પણ 52% ની વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી, જોકે આ સેગમેન્ટ મોસમી પાક ચક્ર પર આધાર રાખે છે.
રોકાણકારોએ આગામી માસિક વેપાર ડેટા પર નજર રાખવી જોઈએ. પ્રોસેસ્ડ ફૂડ આઈટમ્સમાં 14% નો વધારો (જે $470.70 મિલિયન સુધી પહોંચ્યો) તાજા ફળો અને શાકભાજીના શિપમેન્ટમાં ચાલી રહેલ નબળાઈને આગામી ક્વાર્ટરમાં સરભર કરી શકે છે કે કેમ તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
