કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે Seeds Bill, 2025 અંગે ફરીથી ચર્ચા શરૂ કરી છે. ડ્રાફ્ટ પર મળેલા **18,000** સૂચનો બાદ આ નિર્ણય લેવાયો છે, જેનાથી જૂના કાયદામાં મોટા ફેરફારની તૈયારી છે.
1966ના કાયદામાં થશે ધરમૂળથી ફેરફાર
કૃષિ મંત્રાલયે Seeds Bill, 2025 માટે પરામર્શનો નવો તબક્કો શરૂ કર્યો છે. આ ખરડાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય 1966 ના જૂના કાયદા અને 1983 ના Seeds (Control) Order ને બદલીને આધુનિક ટેકનોલોજીને અપનાવવાનો છે. સરકાર હવે તમામ પ્રકારના બિયારણોનું ફરજિયાત રજીસ્ટ્રેશન અને SATHI પોર્ટલ દ્વારા ડિજિટલ ટ્રેસેબિલિટી લાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે.
ઇન્ડસ્ટ્રી પર શું થશે અસર?
નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર સામે કડક પગલાં લેવાશે. નકલી બિયારણના વેચાણ પર ₹30 લાખ સુધીનો દંડ અને જેલની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ કડક નિયમોને કારણે અસંગઠિત ક્ષેત્રના ખેલાડીઓ ઘટશે, પરંતુ મોટી સીડ કંપનીઓ માટે પાલન (Compliance)નો બોજ ચોક્કસપણે વધશે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
સૌથી મોટો વિવાદ GM (Genetically Modified) બીજ અને તેના પરના કાયદાકીય માળખાને લઈને છે. ખેડૂત સંગઠનો ટ્રાન્સજેનિક બીજને લઈને ચિંતિત છે, જ્યારે વૈજ્ઞાનિકો તેને ઉત્પાદકતા વધારવા માટે જરૂરી માને છે. આ અનિશ્ચિતતાને કારણે સરકાર હજુ કોઈ ચોક્કસ સમયમર્યાદા નક્કી કરી શકી નથી.
આ ઉપરાંત, બિયારણ નિષ્ફળ જવાના કિસ્સામાં ખેડૂતોને વળતર આપવા માટે કાયદામાં સીધી જોગવાઈનો અભાવ છે. જે કંપનીઓ આ સેક્ટરમાં રોકાણ કરી રહી છે, તેમણે આગામી સંસદના સત્રમાં આ બિલ અંગેના અપડેટ્સ પર ખાસ નજર રાખવી પડશે.