સરકારે ખાતરની ખરીદીને લેન્ડ રેકોર્ડ્સ સાથે જોડવા માટે AgriStack પ્લેટફોર્મનો વ્યાપ વધાર્યો છે. આ મોટું પગલું **₹2 લાખ કરોડ**ની વાર્ષિક સબસિડીના સંચાલન અને પારદર્શિતા લાવવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
સબસિડી અને ડિજિટાઈઝેશનનું ગણિત
ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફર્ટિલાઈઝર્સ હવે Integrated Fertilizer Management System (iFMS) ને AgriStack સાથે જોડી રહ્યું છે. પ્રથમ તબક્કામાં 56 જિલ્લાઓને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે સબસિડીવાળું ખાતર માત્ર પ્રમાણિત ખેડૂતો સુધી જ પહોંચે અને તેમાં થતી હેરાફેરી અટકે.
કંપનીઓ માટે શું છે ફાયદો?
ભારતીય ખાતર ક્ષેત્ર વાર્ષિક આશરે 70 મિલિયન ટનનું વેચાણ કરે છે. અત્યાર સુધી, સબસિડી મળવામાં થતો વિલંબ કંપનીઓના વર્કિંગ કેપિટલ (Working Capital) સાયકલને અસર કરતો હતો. જો આ નવી સિસ્ટમ સફળતાપૂર્વક અમલમાં આવશે, તો સબસિડીની ચુકવણી ઝડપી બની શકે છે, જેનાથી કંપનીઓની કેશ ફ્લો (Cash Flow) ની સમસ્યા હળવી થશે.
ઓપરેશનલ રિસ્ક અને પડકારો
જોકે, આ સિક્કાની બીજી બાજુ પણ છે. પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સ દરમિયાન જોવા મળ્યું છે કે એપ્લિકેશન ક્રેશ થવી, QR કોડ જનરેટ ન થવા અને રિટેલર મેપિંગ જેવી તકનીકી ખામીઓને કારણે વેચાણમાં વિલંબ થયો હતો. કેટલાક વિસ્તારોમાં ખેડૂતોના વિરોધને પગલે ડિજિટલ ટોકન સિસ્ટમ સ્થગિત પણ કરવી પડી હતી.
સરકાર હાલમાં ઓફલાઈન વિકલ્પો પણ ચાલુ રાખી રહી છે જેથી સપ્લાય ચેઈન ખોરવાય નહીં. રોકાણકારોએ હવે ખાસ જોવાનું રહેશે કે વિવિધ રાજ્યોમાં આ સિસ્ટમ કેટલી ઝડપથી અને કેટલી સ્થિરતા સાથે અપનાવવામાં આવે છે.