પશ્ચિમ બંગાળ સરકારને ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે 'રાઈસ કાર્બન મિશન' શરૂ કરવા સલાહ આપવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ખેડૂતો કાર્બન ક્રેડિટ વેચીને વધારાની કમાણી કરી શકશે.
ખેડૂતો માટે આવકનો નવો સ્ત્રોત
નિષ્ણાતો પશ્ચિમ બંગાળ સરકારને 'બેંગલ રાઈસ કાર્બન મિશન' અમલમાં મૂકવા માટે જોર આપી રહ્યા છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ રાજ્યના ડાંગરના ખેતી ક્ષેત્રને આવકનું એક વધારાનું સાધન બનાવવાનો છે. ક્લાયમેટ-ફ્રેન્ડલી ખેતી પદ્ધતિઓ અપનાવીને મિથેન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં આવશે, જેના બદલામાં ખેડૂતો કાર્બન ક્રેડિટ જનરેટ કરીને તેને માર્કેટમાં વેચી શકશે.
આધુનિક ખેતી પદ્ધતિઓ અને રિપોર્ટ્સ
આ પ્રોજેક્ટમાં પરંપરાગત પાણીથી ભરેલા ખેતરોને બદલે AWD (Alternate Wetting and Drying) અને FTF (Furrow Tillage Field) જેવી ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. જુલાઈ 2026 માં નાદિયા જિલ્લામાં કરવામાં આવેલા ફિલ્ડ ટેસ્ટમાં સાબિત થયું છે કે આ પદ્ધતિથી પાકની ગુણવત્તા જળવાઈ રહે છે અને ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
સરકારી માર્ગદર્શિકા અને પડકારો
જૂન 2026 માં Bureau of Energy Efficiency (BEE) દ્વારા ઈન્ડિયન કાર્બન માર્કેટ માટે મંજૂર કરાયેલી મેથડોલોજી આ મિશન માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જોકે, આ પદ્ધતિમાં MRV (Measurement, Reporting, and Verification) ના કડક નિયમો અને ખર્ચ એક મોટો પડકાર છે. વ્યક્તિગત ખેડૂત માટે આ પ્રોસેસ મોંઘી પડે તેમ હોવાથી, સરકારને FPOs (Farmer Producer Organisations) દ્વારા અનેક ખેતરોને એકસાથે જોડીને પ્રોજેક્ટ બનાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આ મિશન સફળ બનાવવા માટે પારદર્શક રેવન્યુ-શેરિંગ મોડલ અને યોગ્ય ઈરિગેશન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અત્યંત જરૂરી છે. આગામી સમયમાં કૃષિ ક્ષેત્રમાં બજેટ ફાળવણી અને સરકારી જાહેરાતો પર નજર રાખવી રોકાણકારો માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
