અમેરિકાએ સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે કે તેમણે દુશ્મન દેશો સામે લડવા માટે સ્પેસમાં આક્રમક હથિયારો (Offensive space-based weapons) તૈનાત કર્યા છે. આ નિર્ણય સાથે હવે અંતરિક્ષ સત્તાવાર રીતે એક સક્રિય 'યુદ્ધ ક્ષેત્ર' બની ગયું છે.
અમેરિકાના આ પગલાથી વૈશ્વિક રક્ષા વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. યુએસ એરફોર્સના સેક્રેટરી Troy Meink એ 'Air, Space and Cyber Conference' દરમિયાન સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રશિયા અને ચીન જેવા દેશો તરફથી વધતા જોખમોને પહોંચી વળવા માટે આ હથિયારો અત્યંત જરૂરી છે.
સ્પેસ હવે સક્રિય વોર-ઝોન
દાયકાઓ સુધી અંતરિક્ષનો ઉપયોગ માત્ર સંદેશાવ્યવહાર અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે થતો હતો, પરંતુ હવે તે બદલાઈ ગયું છે. U.S. Space Force મુજબ, આ નવા હથિયારો 'કાયનેટિક' અને 'નોન-કાયનેટિક' એમ બંને પ્રકારના છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકાની ભૌગોલિક અને ડિજિટલ સંપત્તિનું રક્ષણ કરવાનો છે. આધુનિક બેંકિંગ સિસ્ટમ અને નેવિગેશન નેટવર્ક સંપૂર્ણપણે સેટેલાઇટ પર નિર્ભર છે, તેથી આ પ્રકારની તૈનાતી એક નવું સંકટ પણ ઉભું કરે છે.
કાયદાકીય મર્યાદા અને જોખમો
જોકે 1967 ની 'Outer Space Treaty' પરમાણુ હથિયારોને પ્રતિબંધિત કરે છે, પરંતુ અમેરિકાએ તૈનાત કરેલા હથિયારો પરંપરાગત ટેકનોલોજી આધારિત છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો અંતરિક્ષમાં હથિયારોનો ઉપયોગ થાય તો તેનાથી સર્જાતો કાટમાળ (Space debris) ભવિષ્યમાં અન્ય દેશોના કમર્શિયલ સેટેલાઇટ માટે પણ મોટો ખતરો બની શકે છે.
ડિફેન્સ સેક્ટર પર શું થશે અસર?
રોકાણકારો માટે આ એક સંકેત છે કે ગ્લોબલ ડિફેન્સ બજેટમાં સ્પેસ ટેકનોલોજીનો હિસ્સો વધશે. સેટેલાઇટ સુરક્ષા, સિગ્નલ પ્રોસેસિંગ અને એડવાન્સ્ડ સર્વેલન્સ બનાવતી કંપનીઓ માટે આવનારા સમયમાં ડિમાન્ડ વધી શકે છે. જોકે, આ સ્પર્ધા અંતરિક્ષમાં એક નવા 'આર્મ્સ રેસ'ને જન્મ આપી શકે છે, જેના પર દરેક રોકાણકારે નજર રાખવી જોઈએ.