Turkey, Pakistan, Qatar અને Indonesia એ મળીને 'Badr Pact' પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ ગઠબંધનનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી ડિફેન્સ હાર્ડવેર પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને પોતાનું સંયુક્ત ડિફેન્સ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ ઈકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે.
સંરક્ષણ ક્ષેત્રે નવી વ્યૂહરચના
દોહામાં સત્તાવાર રીતે હસ્તાક્ષર કરાયેલા 'Badr Memorandum of Understanding' હેઠળ આ ચાર દેશો પોતાની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને એકસાથે લાવી રહ્યા છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પશ્ચિમી, રશિયન અને ચીની માર્કેટ પર રહેલી નિર્ભરતાને ઘટાડવાનો છે.
કોણ શું યોગદાન આપશે?
આ કરારમાં દરેક દેશની ભૂમિકા સ્પષ્ટ છે:
- Turkey: ટેક્નોલોજી હબ તરીકે ડ્રોન મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ફિફ્થ-જનરેશન ફાઈટર જેટ ડેવલપમેન્ટમાં નેતૃત્વ કરશે.
- Pakistan: એરોનોટિકલ કોમ્પ્લેક્સ અને શિપયાર્ડ જેવી સ્થાપિત ઉત્પાદન સુવિધાઓ પૂરી પાડશે.
- Qatar: સંશોધન અને વિકાસ (R&D) માટે જરૂરી મૂડી (Capital) રોકાણ કરશે.
- Indonesia: પ્રોડક્ટ્સ માટે વિશાળ માર્કેટ અને લોકલાઈઝ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગની સુવિધા આપશે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
ડિફેન્સ સેક્ટરના રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના છે. આ ગઠબંધન કોઈ મ્યુચ્યુઅલ ડિફેન્સ ટ્રીટી (લશ્કરી સુરક્ષા કરાર) નથી, પરંતુ તે ઈન્ડસ્ટ્રીયલ અને કોમર્શિયલ સહયોગ પર આધારિત છે. જોકે, આ પથ સરળ નથી. જેટ એન્જિન અને એડવાન્સ એવિઓનિક્સ જેવા અત્યાધુનિક ભાગોનું નિર્માણ કરવું એ સૌથી મોટો પડકાર છે, કારણ કે અત્યારે આ દેશો આ માટે વિદેશી આયાત પર નિર્ભર છે.
હાલમાં આ કરાર મીડિયમ ટેન્ક અને કોર્વેટ્સ જેવા પ્રોજેક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સ હવે એ વાત પર નજર રાખી રહ્યા છે કે શું આ દેશો માત્ર એસેમ્બલીથી આગળ વધીને સ્વદેશી ઈનોવેશન કરવામાં સફળ થશે કે કેમ.