ભારતના ફાઈટર જેટ પ્રોગ્રામમાં હવે ખાનગી કંપનીઓનો દબદબો વધશે. ₹15,000 કરોડના AMCA પ્રોજેક્ટ માટે Tata, L&T અને Bharat Forge ની આગેવાની હેઠળ ત્રણ મોટા કન્સોર્ટિયમે બિડ સબમિટ કરી છે.
ડિફેન્સ સેક્ટરમાં મોટો બદલાવ
એરોનોટિકલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (ADA) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા આ પ્રોજેક્ટ માટે ભારતીય ખાનગી સેક્ટરની દિગ્ગજ કંપનીઓએ કમર કસી છે. અત્યાર સુધી આવા મોટા પ્રોજેક્ટ્સનું સંચાલન મુખ્યત્વે Hindustan Aeronautics Ltd (HAL) જેવી સરકારી સંસ્થાઓ કરતી હતી, પરંતુ હવે આ જવાબદારી ખાનગી કંપનીઓને સોંપવાની સરકારી નીતિએ ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં નવા દ્વાર ખોલ્યા છે.
પ્રોજેક્ટની વિગતો
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ કુલ 5 સ્ટેલ્થ ફાઈટર પ્રોટોટાઈપ્સ અને એક સ્ટ્રક્ચરલ ટેસ્ટ સ્પેશિમન તૈયાર કરવાનું લક્ષ્ય છે. આ માટે આંધ્રપ્રદેશના પુટ્ટપર્થીમાં એક નવું મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેસ્ટિંગ હબ બનાવવામાં આવશે. આ ફાઈટર જેટ્સ અત્યાધુનિક AI-એન્હેન્સ્ડ એવિઓનિક્સ અને સેન્સર ફ્યુઝન જેવી ટેક્નોલોજીથી સજ્જ હશે.
રોકાણકારોએ શું સમજવાની જરૂર છે?
આ પ્રકારના ડિફેન્સ પ્રોજેક્ટ્સ લાંબા ગાળાના હોય છે. કંપનીઓની આવક ડિઝાઇન મંજૂરી, પ્રોટોટાઈપ કમ્પ્લીશન અને ફ્લાઈટ ટેસ્ટિંગ જેવા માઈલસ્ટોન્સ સાથે જોડાયેલી હોય છે. સરકારની અપેક્ષા મુજબ, કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યાના 24 મહિનામાં પ્રથમ પ્રોટોટાઈપ તૈયાર હોવો જોઈએ અને 2031 સુધીમાં તમામ 5 પ્રોટોટાઈપ્સનું કામ પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય છે.
ટેકનિકલ પડકારો અને એન્જિનની નિર્ભરતા
આ પ્રોજેક્ટની સફળતા ઘણી ખરી રીતે F414 એન્જિનની ઉપલબ્ધતા પર નિર્ભર છે. આ એન્જિન ગ્લોબલ ઉત્પાદકો પાસેથી મેળવવામાં આવતા હોવાથી, તેના સપ્લાય અને પ્રોડક્શન એગ્રીમેન્ટ્સ પ્રોજેક્ટની સમયસીમા નક્કી કરવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવશે. ટેકનિકલ ઈવેલ્યુએશન પછી આગામી થોડા અઠવાડિયામાં વિજેતા કંપનીના નામ પર મહોર લાગી શકે છે.