વર્ષ **2026** માં ગ્લોબલ સ્પેસ સેક્ટરમાં રોકાણ **$100 બિલિયન**ને વટાવી ગયું છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ **SpaceX** નો **$85.7 બિલિયન**નો IPO છે, પરંતુ હવે લોન્ચિંગ માટે સર્જાયેલી અછતને કારણે અન્ય સ્પેસ કંપનીઓ તરફ રોકાણનો પ્રવાહ વળ્યો છે.
સ્પેસ ઇકોનોમી માટે વર્ષ 2026 એક ઐતિહાસિક વળાંક સાબિત થયું છે. 12 જૂન, 2026 ના રોજ Nasdaq પર 'SPCX' ટિકર સાથે લિસ્ટ થયેલી SpaceX કંપનીએ લગભગ $85.7 બિલિયન એકત્ર કરતા સમગ્ર સ્પેસ સેક્ટરનું ચિત્ર બદલાઈ ગયું છે.
SpaceX અને લોન્ચિંગની મુશ્કેલી
SpaceX એ પોતાની પ્રાથમિકતા બદલીને હવે સંપૂર્ણ ધ્યાન Starlink અને Starship જેવા પોતાના ઇન્ટરનલ પ્રોગ્રામ્સ પર કેન્દ્રિત કર્યું છે. આ નિર્ણયના પરિણામે 2028 ના અંત પછી કંપનીએ કોમર્શિયલ રાઈડશેર બુકિંગ બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ પગલાને કારણે સેટેલાઈટ લોન્ચ કરવા માંગતી અન્ય કંપનીઓ માટે હવે સ્પેસમાં પહોંચવું મુશ્કેલ બન્યું છે, જેના કારણે બજારમાં લોન્ચિંગની મોટી અછત (Bottleneck) સર્જાઈ છે.
રોકાણકારો હવે વિકલ્પો પાછળ કેમ દોડી રહ્યા છે?
સેટેલાઈટ ઓપરેટર્સ હવે ફક્ત SpaceX પર નિર્ભર રહેવાનું જોખમ ઉઠાવવા માંગતા નથી. આ જ કારણ છે કે સપ્ટેમ્બર 2026 માં Blue Origin એ $10 બિલિયનનું મોટું ફંડિંગ રાઉન્ડ પૂરું કર્યું, જેનું વેલ્યુએશન અંદાજે $140 બિલિયન સુધી પહોંચ્યું છે. આ ઉપરાંત, Stoke Space Technologies ને પણ પોતાના Nova રોકેટના વિકાસ માટે $1 બિલિયનનું ફંડ મળ્યું છે.
વેલ્યુએશન સામેના જોખમો
જોકે સ્પેસ સેક્ટરમાં આશાવાદ ઘણો છે, પણ રોકાણકારોએ સાવધ રહેવું જરૂરી છે. ઘણી સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સનું વેલ્યુએશન અત્યારે તેમના વાસ્તવિક કામકાજ કરતાં ખૂબ જ વધારે છે. જો આ નવી કંપનીઓ પોતાના રોકેટ બનાવવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તેમનું ફંડિંગ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. બીજી તરફ, SpaceX પોતે પણ 2026 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં $18.4 બિલિયનનો ખર્ચ કરી ચૂકી છે, જે તેમની કામગીરી પર દબાણ વધારે છે.