PM મોદીની ઇટાલી મુલાકાત: સંરક્ષણ વેપારમાં ઘટાડા બાદ સંબંધો ફરી ગાઢ બનાવવાનો પ્રયાસ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઇટાલીની યાત્રાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છેલ્લા દાયકામાં નોંધપાત્ર રીતે નબળી પડેલી સંરક્ષણ સહયોગને પુનર્જીવિત કરવાનો છે. ઇટાલીના નેવલ પ્લેટફોર્મ્સ અને અદ્યતન લશ્કરી પ્રણાલીઓ ભારતીય સંરક્ષણ જરૂરિયાતો અને નિકાસ લક્ષ્યો સાથે સુસંગત છે, ભલે ભારતીય સંરક્ષણ આયાતમાં ઇટાલીનો બજાર હિસ્સો ઘટ્યો હોય.

ઇટાલિયન સંરક્ષણ આયાતમાં ઘટાડો

સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના અહેવાલો અનુસાર, ભારતીય સંરક્ષણ આયાતમાં ઇટાલીનું યોગદાન તીવ્રપણે ઘટ્યું છે. 2008-2013 દરમિયાન તેનો હિસ્સો 1.7% હતો, જે 2020-2025ના સમયગાળામાં ઘટીને માત્ર 0.4% થઈ ગયો. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ ઇટાલીથી યુદ્ધ જહાજોની આયાતમાં થયેલો મોટો ઘટાડો છે.

નેવલ સિસ્ટમ્સમાં નબળાઈ

એક સમયે ઇટાલી નેવલ પ્લેટફોર્મ્સનો એક મહત્વપૂર્ણ સપ્લાયર હતો, જેણે 2008-2013 દરમિયાન ભારતના જહાજ આયાતમાં 8.3% હિસ્સો ધરાવતો હતો. જોકે, આ હિસ્સો હવે લગભગ શૂન્ય થઈ ગયો છે. આ ઘટાડો નોંધપાત્ર છે કારણ કે યુદ્ધ જહાજો ભારતના સંરક્ષણ ખર્ચનો મોટો હિસ્સો છે અને ઇટાલીની સૌથી મોટી સંરક્ષણ નિકાસ શ્રેણી પણ છે. 2008-2013 દરમિયાન નેવલ પ્લેટફોર્મ્સ ઇટાલીની વૈશ્વિક સંરક્ષણ નિકાસના 23% હતા, જે 2020-2025માં વધીને 46% થયા.

સહયોગની તકો

આમ છતાં, ઇટાલી વિશિષ્ટ નેવલ સિસ્ટમ્સનો સપ્લાયર બની રહ્યો છે, જે 2020-2025માં ભારતના નેવલ વેપન્સ આયાતમાં 16.5% હિસ્સો ધરાવે છે. તે ભારતના સેન્સર આયાતમાં પણ હિસ્સો ધરાવે છે. આ યુદ્ધ જહાજો, મિસાઈલ ઈન્ટિગ્રેશન, નેવલ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, આર્ટિલરી અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં નવા સહયોગ માટે તકો ઊભી કરે છે. આ પહેલ ભારતની 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' યોજનાને ટેકો આપશે અને યુરોપિયન દેશો સાથેના સંબંધોને મજબૂત બનાવશે.