ભારત હવે ડિફેન્સ ક્ષેત્રે આયાત પર નિર્ભર રહેવાને બદલે દેશી ઉત્પાદનનું હબ બની રહ્યું છે. 'આત્મનિર્ભર ભારત' પહેલ હેઠળ વર્ષ **2030** સુધીમાં રક્ષા ક્ષેત્રે મૂડી ખર્ચ **₹2.9 લાખ કરોડ** થવાનો અંદાજ છે, જે લાંબા ગાળા માટે પોઝિટિવ છે.
ભારતીય ડિફેન્સ સેક્ટર અત્યારે એક મોટા બદલાવના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વિદેશી ઉપકરણો પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને હવે દેશમાં જ હથિયારો અને ટેકનોલોજી બનાવવા પર ભાર મુકાઈ રહ્યો છે. તાજેતરના બજેટમાં પણ આ બાબત સ્પષ્ટ દેખાય છે, જ્યાં FY26-27 માટે ડિફેન્સ કેપિટલ આઉટલે ₹2.19 લાખ કરોડ થી વધુ રાખવામાં આવ્યો છે.
આત્મનિર્ભર ભારતનું વિઝન
સરકારની 'આત્મનિર્ભર ભારત' નીતિ હેઠળ સ્થાનિક કંપનીઓને મોટી તકો મળી રહી છે. પોઝિટિવ ઈન્ડિજનાઈઝેશન લિસ્ટ અને ડિફેન્સ એક્યુઝિશન પ્રોસીજર જેવી નીતિઓને કારણે ફાઈટર એરક્રાફ્ટથી લઈને સબમરીન બનાવવા સુધીના કોન્ટ્રાક્ટ હવે ભારતીય કંપનીઓને મળી રહ્યા છે, જે તેમના માટે લાંબા ગાળાની આવકનો સ્ત્રોત બનશે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણીના સંકેતો
ડિફેન્સ સેક્ટરમાં તેજી સાથે જ વેલ્યુએશન પણ વધ્યું છે. શેરના ભાવમાં આવેલો ઉછાળો શું કંપનીઓની સાચી કમાણીને અનુરૂપ છે કે પછી તે માત્ર અપેક્ષાઓ પર આધારિત છે, તે જોવું જરૂરી છે. વધુમાં, જટિલ ટેકનોલોજીના પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ થવો કે સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધ આવવો એ કંપનીઓના નફા અને કેશ ફ્લોને અસર કરી શકે છે.
આગામી સમય કેવો રહેશે?
આ ઉદ્યોગનો ગ્રોથ હવે ઓર્ડર બુકને કેટલી ઝડપથી રેવન્યુમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે તેના પર નિર્ભર છે. રોકાણકારોએ પ્રોજેક્ટ્સની ડિલિવરી, કાચા માલના ભાવમાં વધારો અને સરકાર તરફથી મળતા નવા કોન્ટ્રાક્ટ્સ પર સતત નજર રાખવી જોઈએ.