ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ NS Raja Subramani એ ભારતીય ડિફેન્સ સેક્ટરને આધુનિક બનાવવા માટે **5-વર્ષીય** 'BUILD' ફ્રેમવર્ક લોન્ચ કર્યું છે. આ વ્યૂહરચના સ્થાનિક ઉત્પાદન અને R&D પર ભાર મૂકે છે, પરંતુ રોકાણકારોએ સરકારી પેમેન્ટ સાયકલ અને એક્ઝિક્યુશન રિસ્ક પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્ર હવે આધુનિકીકરણના નવા તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યું છે. ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ NS Raja Subramani એ સત્તાવાર રીતે 'BUILD' ફ્રેમવર્કની જાહેરાત કરી છે, જે આગામી 5 વર્ષ માટે સેનાની જરૂરિયાતો અને ઉપકરણોની પ્રાપ્તિ (Procurement) માટેની પાયાની નીતિ બની રહેશે. આ ફ્રેમવર્કનો અર્થ Battlefield, Understanding, Integration, Learning અને Delivery at scale છે. આ નીતિ હવે પરંપરાગત ખરીદનાર-વેચનારના સંબંધમાંથી બદલાઈને સશસ્ત્ર દળો અને સ્થાનિક ઉત્પાદકો વચ્ચે લાંબાગાળાની ભાગીદારી તરફ આગળ વધી રહી છે.
ટેકનોલોજીકલ આત્મનિર્ભરતા તરફ કૂચ
આ ફ્રેમવર્કનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આયાતી સાધનો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. સેના હવે લાંબા અંતરની મિસાઇલ્સ અને એડવાન્સ્ડ કાઉન્ટર-ડ્રોન સિસ્ટમ્સ જેવા અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી માટે સ્વદેશી વિકલ્પો શોધી રહી છે. સરકાર હવે એવી કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે જે પોતાની ઈન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી (IP) ધરાવે છે. આનાથી તે કંપનીઓને સ્પર્ધાત્મક લાભ મળશે જેઓ R&D માં મોટું રોકાણ કરે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
ડિફેન્સ સેક્ટર પર નજર રાખતા રોકાણકારો માટે આ એક મોટા માળખાકીય ફેરફારનો સંકેત છે. સ્થાનિક સાધનોની માંગ વધવાથી મોટી ડિફેન્સ કંપનીઓ અને ટેક-કેન્દ્રિત નાની કંપનીઓને ફાયદો થઈ શકે છે. જોકે, સંરક્ષણ ક્ષેત્રના કોન્ટ્રાક્ટ્સની પ્રકૃતિ સમજવી ખૂબ જરૂરી છે. કામના ઓર્ડર મળવા એ એક બાબત છે, પરંતુ કંપનીઓનું પર્ફોર્મન્સ તેમના 'એક્ઝિક્યુશન' પર નિર્ભર કરશે. સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં R&D માટે લાંબો સમય લાગે છે અને મૂડીની જરૂરિયાત પણ વધારે હોય છે. આ ઉપરાંત, સરકારી પેમેન્ટમાં વિલંબ થવાથી કંપનીઓના કેશ-ફ્લો પર દબાણ આવી શકે છે.
ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો (Monitorables)
આ નવી નીતિ દરેક કંપની માટે રાતોરાત ફાયદાકારક નહીં બને. એક્ઝિક્યુશન રિસ્ક સૌથી મોટું જોખમ છે, કારણ કે સેના હવે પ્રોડક્શન ટાઈમલાઈન અને ક્વોલિટી બાબતે ખૂબ જ કડક છે. રોકાણકારોએ આગામી સમયમાં સરકારનું બજેટ એલોકેશન અને નવી નીતિ હેઠળ મળતા કોન્ટ્રાક્ટ્સની સંખ્યા પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ. જે કંપનીઓ ગુણવત્તા સાથે ઉત્પાદન વધારી શકશે, તેઓ જ આ નવી નીતિનો લાંબાગાળે લાભ ઉઠાવી શકશે.