ભારતીય વાયુસેના **114 Rafale** ફાઈટર જેટ્સ ખરીદવા માટે **₹3.25 લાખ કરોડના** મોટા કરારને ફાઈનલ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ડીલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વાયુસેનામાં ફાઈટર સ્ક્વોડ્રનની અછતને દૂર કરવાનો અને સ્વદેશી ઉત્પાદન પર ભાર મૂકવાનો છે.
ભારતીય વાયુસેના (IAF) તેની એરિયલ કોમ્બેટ ક્ષમતાને વધારવા માટે માર્ચ 2027 સુધીમાં એક વિશાળ ડિફેન્સ પ્રોક્યોરમેન્ટ ડીલ પૂર્ણ કરવા તરફ આગળ વધી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં 114 મલ્ટી-રોલ ફાઈટર એરક્રાફ્ટ (MRFA) ની ખરીદીનો સમાવેશ થાય છે.
ફ્રેન્ચ સરકાર સાથે અંતિમ તબક્કાની વાતચીત
એર ચીફ માર્શલ AP Singh અને અન્ય સંરક્ષણ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ફ્રેન્ચ સરકાર સાથેની વાતચીત હવે અંતિમ તબક્કામાં છે. હાલમાં IAF પાસે આશરે 29 ફાઈટર સ્ક્વોડ્રન છે, જે ઓપરેશનલ તૈયારી માટે જરૂરી 42.5 સ્ક્વોડ્રનના લક્ષ્યાંક કરતા ઘણી ઓછી છે. આ નવા જેટ્સ વાયુસેનાના કાફલાને આધુનિક બનાવવામાં પાયારૂપ ભૂમિકા ભજવશે.
ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં મોટો બૂસ્ટ
આ ડીલની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની 'બાય-એન્ડ-મેક' નીતિ છે. આ સોદામાં ભારતમાં જ મેન્યુફેક્ચરિંગ, એસેમ્બલી અને ભારતીય બનાવટના શસ્ત્રોને એકીકૃત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. રોકાણકારો માટે આ એક લાંબાગાળાની તક છે, કારણ કે લોકલાઇઝેશનને કારણે સ્થાનિક કોમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સ અને ડિફેન્સ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ કંપનીઓની માંગ વધવાની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત Tejas Mk1-A અને AMCA જેવા સ્વદેશી પ્રોગ્રામ્સને પણ આનાથી વેગ મળી શકે છે.
પડકારો અને ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર
જોકે, ₹3.25 લાખ કરોડના આ વિશાળ રોકાણ સામે કેટલાક પડકારો પણ છે. તેમાં સૌથી મોટો અવરોધ સંવેદનશીલ ટેકનોલોજીનું હસ્તાંતરણ છે, ખાસ કરીને સોર્સ કોડ એક્સેસ અને મિસાઈલ ઈન્ટિગ્રેશનના મુદ્દાઓ પર વાટાઘાટો સમય માંગી લે તેવી છે. નાણાકીય મોરચે પણ સરકારે સંરક્ષણ પાછળના આ મોટા ખર્ચ અને અન્ય બજેટરી પ્રાથમિકતાઓ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડશે.