ભારત અને પોલેન્ડ વચ્ચે ડિફેન્સ ઈન્ડસ્ટ્રી ડાયલોગની શરૂઆત થઈ છે. આ ભાગીદારીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો સાથે મળીને ડ્રોન અને એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમનું નિર્માણ કરવાનો છે.
ભારત અને પોલેન્ડ હવે લશ્કરી સાધનોની ખરીદ-વેચાણથી આગળ વધીને 'કો-ડેવલપમેન્ટ' અને 'કો-પ્રોડક્શન' મોડલ પર કામ કરી રહ્યા છે. 'Make in India' પહેલ હેઠળ, આ નવી રણનીતિનો મુખ્ય હેતુ પોલેન્ડની અત્યાધુનિક ડ્રોન ટેક્નોલોજીને ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા સાથે જોડવાનો છે.
ડ્રોન ટેક્નોલોજી પર વિશેષ ધ્યાન
આ સહયોગ પાછળનું મુખ્ય કારણ પોલેન્ડનો તાજેતરનો અનુભવ છે. પોલેન્ડના પ્રતિનિધિમંડળમાં 80 થી વધુ કંપનીઓ સામેલ છે, જેમાં WB Group જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે લોઈટરિંગ મ્યુનિશન (Loitering Munitions) અને સર્વેલન્સ સિસ્ટમમાં નિષ્ણાત છે. ભારતનો લક્ષ્યાંક આ ટેક્નોલોજી દ્વારા ડ્રોન અને એન્ટી-ડ્રોન ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવાનો છે.
રોકાણકારોએ શું સમજવું જોઈએ?
ભારતીય પ્રાઈવેટ ડિફેન્સ કંપનીઓ માટે આ એક લાંબાગાળાની તક સાબિત થઈ શકે છે. યુરોપિયન ટેક્નોલોજીની સીધી એક્સેસ મળવાથી સ્થાનિક કંપનીઓને મોટો ફાયદો મળી શકે છે. જોકે, રોકાણકારોએ એ યાદ રાખવું જોઈએ કે ડિફેન્સ સેક્ટરમાં આવા પ્રોજેક્ટ્સ તાત્કાલિક અસર નથી કરતા. MoU સાઈનિંગથી લઈને ફાઈનલ કોન્ટ્રાક્ટ સુધીની પ્રક્રિયામાં વર્ષોનો સમય લાગી શકે છે.
હાલમાં, ભારતીય ડિફેન્સ સેક્ટરના શેર ઊંચા વેલ્યુએશન પર ટ્રેડ કરી રહ્યા છે, તેથી કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા કંપનીના ઓર્ડર બુક અને પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. વર્ષ 2024 માં વોર્સોમાં ભારતીય ડિફેન્સ વિંગ ફરી શરૂ થવાથી આ સહયોગ વધુ વ્યવસ્થિત બન્યો છે.