ભારત સરકાર ડિફેન્સ સેક્ટરમાં Foreign Direct Investment (FDI) ના નિયમોને સરળ બનાવવા પર કામ કરી રહી છે, જેથી વધુ ગ્લોબલ પાર્ટનરશિપ થઈ શકે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વર્ષ **2029** સુધીમાં વાર્ષિક **₹3 લાખ કરોડ**નું ડિફેન્સ પ્રોડક્શન હાંસલ કરવાનો છે.
FDI નિયમોમાં કેમ ફેરફાર થઈ રહ્યો છે?
ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઈન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઈન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) હાલમાં સ્ટેકહોલ્ડર્સ સાથે મસલતો કરી રહ્યું છે. સરકાર ઈચ્છે છે કે વિદેશી કંપનીઓ માત્ર ભારતમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ ન કરે, પરંતુ અદ્યતન મિલિટરી ટેકનોલોજી પણ ભારતીય કંપનીઓને સોંપે. આ વ્યૂહરચનાનો હેતુ ભારતીય ઉત્પાદકોને ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનનો અભિન્ન ભાગ બનાવવાનો છે.
હાલની સ્થિતિ શું છે?
હાલમાં ડિફેન્સ સેક્ટરમાં 74% સુધી FDI ઓટોમેટિક રૂટ દ્વારા માન્ય છે, એટલે કે તેમાં સરકારની મંજૂરીની જરૂર નથી. પરંતુ, 74% થી વધુ રોકાણ માટે સરકારી મંજૂરી ફરજિયાત છે. અત્યાર સુધી સરકારનો આગ્રહ રહ્યો છે કે વિદેશી કંપનીઓ માત્ર ભારતને એક્સપોર્ટ હબ તરીકે ન વાપરે, પરંતુ ટેકનોલોજીનું ટ્રાન્સફર પણ કરે.
સેક્ટરની તેજીના આંકડા
ડિફેન્સ સેક્ટરમાં તેજી સ્પષ્ટ દેખાય છે:
- વર્ષ 2013-14 માં ડિફેન્સ બજેટ ₹2.53 લાખ કરોડ હતું, જે 2026-27 માં વધીને ₹7.85 લાખ કરોડ થઈ ગયું છે.
- નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ ₹38,424 કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે.
- ખાનગી કંપનીઓનું યોગદાન કુલ એક્સપોર્ટમાં 45% થી વધુ છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
સરકાર ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ પ્રોસીજર સરળ બનાવવા માટે નવા રિફોર્મ્સ પણ લાવી રહી છે, જેમાં 'Open General Export Licence' (OGEL) ફ્રેમવર્કનો વિસ્તાર સામેલ છે. જોકે, રોકાણકારોએ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે સુરક્ષાના કારણોસર સરકાર સરહદ ધરાવતા દેશોના રોકાણ પર સખત દેખરેખ રાખશે. લાંબા ગાળે તે જ કંપનીઓ વિનર સાબિત થશે જે માત્ર કેપિટલ જ નહીં, પણ અદ્યતન ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફરના કરાર કરવામાં સફળ રહેશે.