ભારતે હવે છઠ્ઠી પેઢીના (6th-Generation) ફાઈટર જેટ્સ વિકસાવવા માટે રણનીતિ શરૂ કરી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં હાયપરસોનિક અને AI ટેક્નોલોજી પર ભાર મૂકવામાં આવશે. સરકારે આગામી વર્ષ ૨૦૨૯ સુધીમાં ડિફેન્સ એક્સપોર્ટને વધારીને **₹50,000 કરોડ** સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં **₹38,424 કરોડ** રહ્યું હતું.
6th-Gen જેટ્સનો યુગ અને ભારતની તૈયારી
ભારત હવે પોતાની સૈન્ય આધુનિકીકરણની રણનીતિમાં મોટો ફેરફાર કરી રહ્યું છે. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકાર હવે ભવિષ્યના યુદ્ધના મેદાનને ધ્યાનમાં રાખીને સ્વદેશી ટેક્નોલોજી વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. આ નવા મિશનમાં હાયપરસોનિક હથિયારો, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ઓટોનોમસ સિસ્ટમ્સ જેવા હાઈ-ટેક સેક્ટર્સ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.
આત્મનિર્ભર ડિફેન્સ ઈકોસિસ્ટમ
આ રણનીતિનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી ટેક્નોલોજી પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. હવે ભારત તૈયાર હાર્ડવેર આયાત કરવાને બદલે, દેશમાં જ એડવાન્સ કમ્પોનન્ટ્સ અને એરક્રાફ્ટ માટે ખાસ પ્રકારના એન્જિન બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. ડ્રોન અને અત્યાધુનિક એરોસ્પેસ ડિઝાઈન હવે ભારતીય કંપનીઓ માટે મોટું બિઝનેસ સેક્ટર બની રહ્યું છે.
ડિફેન્સ એક્સપોર્ટમાં રેકોર્ડબ્રેક ઉછાળો
ડિફેન્સ સેક્ટરનો વિકાસ આંકડાઓમાં પણ સ્પષ્ટ દેખાય છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૩-૧૪ માં આપણું સંરક્ષણ નિકાસ માત્ર ₹686 કરોડ હતું, જે ૨૦૨૫-૨૬ માં વધીને ₹38,424 કરોડ પર પહોંચ્યું છે. આ સફળતા બાદ, હવે સરકારનું લક્ષ્ય ૨૦૨૯ સુધીમાં આ આંકડાને ₹50,000 કરોડ પાર કરાવવાનું છે. અત્યારે ભારતીય સંરક્ષણ સાધનો ૧૦૦થી વધુ દેશોમાં વપરાઈ રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે તક?
આ ટેકનોલોજીકલ પરિવર્તનને કારણે એરોસ્પેસ, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ માટે લાંબા ગાળાની મોટી તકો ઊભી થઈ છે. જોકે, છઠ્ઠી પેઢીના ફાઈટર જેટ્સ બનાવવા એ ખર્ચાળ અને સમય માંગી લેતી પ્રક્રિયા છે. આથી, રોકાણકારોએ આગામી ડિફેન્સ બજેટ, રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ કોન્ટ્રાક્ટ્સ અને કંપનીઓની મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.