ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રાલયે DRDO દ્વારા વિકસિત કન્વેન્શનલ મિસાઈલ ટેક્નોલોજી હવે ખાનગી ક્ષેત્રને આપવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. અત્યાર સુધી આ કામ માત્ર સરકારી કંપનીઓ પૂરતું મર્યાદિત હતું, પરંતુ હવે પ્રાઈવેટ કંપનીઓ પણ મેન્યુફેક્ચરિંગ કોન્ટ્રાક્ટ માટે બિડિંગ કરી શકશે.
પોલિસીમાં મોટો બદલાવ
25 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ સંરક્ષણ મંત્રાલયે એક મહત્વપૂર્ણ નીતિગત નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. હવે DRDO દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી કન્વેન્શનલ મિસાઈલ સિસ્ટમની ટેક્નોલોજી (ToT) ખાનગી કંપનીઓને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે. આ નિર્ણય સાથે જ Bharat Dynamics Limited (BDL) જેવી સરકારી કંપનીઓનો દાયકાઓ જૂનો ઈજારો સમાપ્ત થયો છે.
શું છે નવી યોજના?
સરકાર હવે કોમ્પિટિટિવ બિડિંગ દ્વારા ખાનગી ઉદ્યોગોમાંથી ડેવલપમેન્ટ-કમ-પ્રોડક્શન પાર્ટનર્સ પસંદ કરશે. આનો મુખ્ય હેતુ 'આત્મનિર્ભર ભારત' અભિયાન હેઠળ લેબમાં તૈયાર થયેલા પ્રોટોટાઇપ્સને ઝડપથી ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સ્કેલ પર ઉત્પાદન તરફ લઈ જવાનો છે. ખાસ નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે, આમાં માત્ર સામાન્ય મિસાઈલ સિસ્ટમ્સનો સમાવેશ થાય છે. Agni જેવી વ્યૂહાત્મક મિસાઈલ સિસ્ટમ્સ હજુ પણ સરકારના કંટ્રોલમાં જ રહેશે.
કઈ કંપનીઓને ફાયદો થઈ શકે?
આ ક્ષેત્રમાં પહેલાથી જ મજબૂત R&D ધરાવતી કંપનીઓ જેમ કે Solar Industries, Larsen & Toubro, Bharat Forge, અને Astra Microwave માટે આ એક મોટી તક બની શકે છે. તેઓ હવે રડાર, ગાઈડન્સ સિસ્ટમ્સ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા કોમ્પ્લેક્સ પાર્ટ્સ માટે બિડ કરી શકશે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી અને પડકારો
જોકે, મિસાઈલ મેન્યુફેક્ચરિંગ અત્યંત જટિલ પ્રક્રિયા છે. ખાનગી કંપનીઓ માટે ક્વોલિટી કંટ્રોલ અને પ્રોડક્શન લાઈન સેટ કરવી એક મોટો પડકાર છે. આ ઉપરાંત, હાઈ-એન્ડ સેન્સર્સ માટે હજુ પણ આયાત પર નિર્ભરતા છે, જે સપ્લાય ચેઈનમાં જોખમ ઊભું કરી શકે છે. લાંબા ગાળે આ કંપનીઓની સફળતા સરકારના પ્રોક્યોરમેન્ટ સાયકલ અને કેટલા ઓર્ડર્સ મળે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.