સરકારે ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ પ્રક્રિયામાં મોટો બદલાવ કર્યો છે. હવે લાયસન્સની વેલિડિટી વધારીને **3 વર્ષ** કરી દેવામાં આવી છે. FY26 માં એક્સપોર્ટ **62.66%** ના ઉછાળા સાથે **₹38,424 કરોડ** પર પહોંચ્યું છે, જે પ્રાઈવેટ સેક્ટર માટે નવી તકો ખોલશે.
ભારત સરકારે સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરર્સ માટે ગ્લોબલ માર્કેટના દરવાજા ખોલવા માટે ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ ફ્રેમવર્કમાં મોટું પરિવર્તન કર્યું છે. નવી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) મુજબ, નોન-લીથલ ડિફેન્સ વસ્તુઓ અને એક્ઝિબિશન માટેની સામગ્રીના નિકાસ માટે ફરજિયાત સ્ટેકહોલ્ડર કન્સલ્ટેશન નાબૂદ કરવામાં આવ્યા છે. આ નિર્ણયથી MSMEs ને ગ્લોબલ ટેન્ડર્સમાં ભાગ લેવો વધુ સરળ બનશે.
ઓપન જનરલ એક્સપોર્ટ લાયસન્સ (OGEL) માં ફેરફાર
આ સુધારાનો મુખ્ય ભાગ OGEL ફ્રેમવર્કનું સરળીકરણ છે. અગાઉ વિવિધ પોલિસીઓને કારણે કંપનીઓને મૂંઝવણ થતી હતી, પરંતુ હવે સરકારે તેને એકસૂત્રતા આપી છે. લાયસન્સની મુદત 2 વર્ષથી વધારીને 3 વર્ષ કરવામાં આવી છે, જેથી મેન્યુફેક્ચરર્સ લાંબા ગાળાના કોન્ટ્રાક્ટ વધુ વિશ્વાસ સાથે કરી શકશે.
સેક્ટરની કામગીરી અને લક્ષ્યાંક
નાણાકીય વર્ષ 2026 માં ભારતનું કુલ ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ ₹38,424 કરોડ રહ્યું છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ 62.66% નો ઉછાળો દર્શાવે છે. આમાં પબ્લિક સેક્ટર યુનિટ્સ (DPSUs) નો હિસ્સો 54.84% અને પ્રાઈવેટ સેક્ટરનો હિસ્સો 45.16% રહ્યો છે. સરકારનું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં વાર્ષિક ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ ₹50,000 કરોડ સુધી પહોંચાડવાનું છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી અને જોખમ
જોકે નિયમો સરળ બન્યા છે, પરંતુ રોકાણકારોએ કેટલીક બાબતો સમજવી જરૂરી છે. ભારત હજુ પણ વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો શસ્ત્ર આયાતકાર દેશ છે, જે ટેકનોલોજી માટે વિદેશી નિર્ભરતા દર્શાવે છે. એક્સપોર્ટ રેવન્યુ મોટા અને મર્યાદિત કોન્ટ્રાક્ટ્સ પર આધારિત હોવાથી તેમાં વોલેટિલિટી રહી શકે છે. ઉપરાંત, ગ્લોબલ સ્પર્ધામાં ટકી રહેવા માટે પ્રાઈવેટ કંપનીઓને R&D પાછળ મોટો ખર્ચ કરવો પડશે, જે ટૂંકા ગાળામાં પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.