ડિફેન્સ મિનિસ્ટ્રીએ દેશના સ્ટાર્ટઅપ્સ અને MSMEs માટે **₹2,400 કરોડનું** પ્રોક્યોરમેન્ટ બજેટ જાહેર કર્યું છે. આ સાથે એડવાન્સ ટેકનોલોજી માટે વધારાના **₹1,500 કરોડ** ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેથી આયાત પર નિર્ભરતા ઘટે.
કેન્દ્ર સરકારની આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ ડિફેન્સ મિનિસ્ટ્રીએ મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. હવે ₹2,400 કરોડના ઓર્ડર માત્ર ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ અને MSMEs ને જ આપવામાં આવશે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિફેન્સ સપ્લાય ચેઈનમાં નાની અને નવી કંપનીઓને સામેલ કરીને એક મજબૂત માળખું તૈયાર કરવાનો છે.
R&D પર સરકારનું ફોકસ
માત્ર ખરીદી જ નહીં, પરંતુ નવી ટેકનોલોજી વિકસાવવા માટે સરકારે ₹1,500 કરોડનું અલગ ફંડ મંજૂર કર્યું છે. આ ફંડનો ઉપયોગ નેક્સ્ટ જનરેશન ડિફેન્સ ટેકનોલોજી અને હાઈ-ટેક ઇક્વિપમેન્ટ બનાવવા માટે કરવામાં આવશે, જેથી આધુનિક યુદ્ધની જરૂરિયાતોને પૂરી કરી શકાય.
બદલાતી તસ્વીર
પરંપરાગત રીતે, આ સેક્ટરમાં મોટી પબ્લિક સેક્ટર અન્ડરટેકિંગ્સ (DPSUs) અને મોટા કોન્ટ્રાક્ટર્સનું વર્ચસ્વ રહ્યું છે. પરંતુ હવે સરકાર નાના પ્લેયર્સને તક આપીને સ્પર્ધા વધારવા અને નવીનતાને વેગ આપવા માંગે છે.
સેક્ટરની વૃદ્ધિ પર એક નજર:
- ભારતીય આર્મીની જરૂરિયાતોમાં 90% દારૂગોળો હવે દેશમાં જ બને છે.
- ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ ₹686 કરોડ (2013-14) થી વધીને ₹38,000 કરોડ (2025-26) સુધી પહોંચ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ડિફેન્સ સેક્ટરમાં લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિની શક્યતાઓ ઘણી છે, પરંતુ નાની કંપનીઓ માટે કેટલાક પડકારો પણ છે. ગવર્નમેન્ટ કોન્ટ્રાક્ટમાં પેમેન્ટ સાયકલ લાંબી હોઈ શકે છે, જે નાની કંપનીઓના કેશ-ફ્લો (Cash Flow) પર દબાણ લાવી શકે છે. ઉપરાંત, પ્રોટોટાઈપથી લઈને ફૂલ-સ્કેલ મેન્યુફેક્ચરિંગ સુધી પહોંચવું એ એક મોટો પડકાર છે. રોકાણકારોએ પ્રોજેક્ટ કમિશનિંગની સમયમર્યાદા અને ટેકનિકલ માઈલસ્ટોન્સ પર નજર રાખવી જોઈએ.