AMCA પ્રોગ્રામમાં HAL ને ઝાટકો, ખાનગી કંપનીઓને તક
હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) ના શેરમાં આજે સવારે મોટા ઘટાડા સાથે વેપાર શરૂ થયો હતો. શેર 8.3% ઘટીને ₹4,100 પ્રતિ શેરના સ્તર સુધી પહોંચી ગયો હતો. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ એવા અહેવાલો છે કે સંરક્ષણ ક્ષેત્રની આ મોટી સરકારી કંપનીને આગામી જનરેશનના એડવાન્સ્ડ મલ્ટીરોલ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (AMCA) પ્રોગ્રામ માટે પસંદગી પામેલી કંપનીઓની યાદીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવી છે.
નવા ફાઇટર જેટના વિકાસમાંથી બાકાત: કારણ અને પરિણામ
સરકારે ટેકનિકલ નિપુણતા, ઉત્પાદન ક્ષમતા, ઓર્ડર બુક અને નાણાકીય મજબૂતી જેવા માપદંડોના આધારે ત્રણ ખાનગી સંરક્ષણ કંપનીઓને શોર્ટલિસ્ટ કરી છે. આ માપદંડો એવી કંપનીઓને પ્રાથમિકતા આપે છે જેઓ જટિલ AMCA ડિઝાઇન્સને અપનાવી શકે અને જેમની પાસે સાબિત થયેલો વિકાસ અને ઉત્પાદનનો અનુભવ હોય. HAL ની ₹2.52 ટ્રિલિયન ની વિશાળ ઓર્ડર બુક, જે તેના FY25 ના ટર્નઓવર કરતાં 8 ગણા થી વધુ છે, તે ટર્નઓવરની સરખામણીમાં ઓર્ડર બુકના કદને મર્યાદિત કરતા નિયમને કારણે ગેરલાયક ઠરવાનું મુખ્ય કારણ બની હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ નિર્ણયને કારણે HAL ભારતની સૌથી મહત્વાકાંક્ષી લશ્કરી R&D પહેલ માટેની સ્પર્ધામાંથી બહાર થઈ ગઈ છે.
ટૂંકી યાદીમાં ખાનગી ખેલાડીઓ અને આગામી પગલાં
મળતી માહિતી મુજબ, ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ લિમિટેડ, લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T) અને ભારત ફોર્જને આગામી જનરેશનના ફાઇટર જેટ વિકસાવવા અને તેનું ઉત્પાદન કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. આ કંપનીઓ પાંચ AMCA પ્રોટોટાઇપના ઉત્પાદન માટે એરોનોટિકલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (ADA) સાથે મળીને કામ કરશે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે આ પ્રારંભિક તબક્કા માટે આશરે ₹15,000 કરોડ ની ફાળવણી કરી છે. આ પ્રોગ્રામનો ઉદ્દેશ્ય 2030ના દાયકાના મધ્યભાગ થી ભારતીય હવાઈ લડાયક દળોને સજ્જ કરવાનો છે, જેમાં શરૂઆતમાં આશરે 120 જેટ ના ઓર્ડરની અપેક્ષા છે. આ સમાચારને પગલે L&T ના શેરમાં 1.7% અને ભારત ફોર્જના શેરમાં 2.4% નો ઇન્ટ્રાડે ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.
બજાર પ્રતિક્રિયા અને ભવિષ્યનો માર્ગ
જ્યારે HAL ને આગામી જનરેશનના ફાઇટર જેટના તેના સપનાને લઈને ફટકો પડ્યો છે, ત્યારે ખાનગી ખેલાડીઓની પસંદગી ભારતીય સંરક્ષણ ઉત્પાદન વ્યૂહરચનામાં બદલાવ દર્શાવે છે. AMCA પ્રોગ્રામની લાંબા ગાળાની સફળતા અને પસંદ કરાયેલી કંપનીઓ માટેના અનુગામી ઓર્ડર બુક પર રોકાણકારોની નજીકથી નજર રહેશે. HAL નું ધ્યાન હવે તેની હાલની મજબૂત ઓર્ડર બુક અને અન્ય ચાલુ પ્રોજેક્ટ્સ પર કેન્દ્રિત થઈ શકે છે.