HPCL ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਗਮ ਟਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ

ਘਟਨਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ

ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੇ Crude Distillation Unit (CDU) ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰ (Heat Exchanger) ਦੇ ਵਾਲਵ ਜਾਂ ਫਲੈਂਜ ਤੋਂ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਲੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ। HRRL, Hindustan Petroleum Corporation Limited (HPCL) ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਜੁਆਇੰਟ ਵੈਂਚਰ ਹੈ।

ਦੇਰੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨੂੰ ਟਾਲਣਾ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ (operational readiness) ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (safety protocols) ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਇਸ ਅੱਗ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਸਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਬਾਰਮੇਰ ਦੇ ਪਚਪਾਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ HPCL Rajasthan Refinery Limited (HRRL) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 9 MMTPA ਹੈ। HPCL ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ₹79,459 ਕਰੋੜ ਖਰਚੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2018 ਤੋਂ 2020 ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਕੈਨੀਕਲ ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ 31 ਮਾਰਚ, 2026 ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਡੇਟ (SCOD) 1 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ?

ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹੇਗੀ ਕਿ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵਿੱਤੀ ਜਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਉਦਘਾਟਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।