Ujjivan Small Finance Bank (USFB) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ESG Risk Assessments and Insights Limited ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੇਟਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ FY25 ਲਈ 65 ਦਾ ESG ਸਕੋਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'Strong' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਟਿੰਗ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ ESG
ਅੱਜ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ ESG (Environmental, Social, and Governance) ਰੇਟਿੰਗ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ 'Strong' ESG ਰੇਟਿੰਗ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀ (Capital) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਾਖ (Reputation) ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਬਿਜ਼ਨਸ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ESG ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ
Ujjivan Small Finance Bank ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ESG ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨ IT ਪ੍ਰੈਕਟਿਸਿਜ਼ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ (Energy Efficiency) ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕੂੜੇ (E-waste) ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਨੇ Water.org ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ (Loans) ਵਿੱਚ ₹30 ਕਰੋੜ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ। USFB ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਲ ਫਾਈਨੈਂਸ ਬੈਂਕ (SFB) ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਆਨ ਕਲਾਈਮੇਟ-ਰਿਲੇਟਿਡ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰਜ਼ (TCFD) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ UN ਦੇ 17 ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਗੋਲਜ਼ (SDGs) ਵਿੱਚੋਂ 14 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਵਰਨੈਂਸ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਫਿਲਹਾਲ ਆਪਣੇ ESG ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰਜ਼ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਅਸੈਸਮੈਂਟ (External Assurance) ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਤੋਂ ਜੁਰਮਾਨੇ (Penalties) ਵੀ ਝੱਲਣੇ ਪਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਬੈਂਕ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਿਬੜੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੈ।
ਰੇਟਿੰਗ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ 'Strong' ESG ਰੇਟਿੰਗ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੁਧਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਪੂੰਜੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ (Shareholders) ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਿਟੀ 'ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲੀ (Partnerships) ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰੇਟਿੰਗ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ESG ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ
ਇਸ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ESG ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰਜ਼ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ (Verification) ਦੀ ਘਾਟ ਕੁੱਝ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। RBI ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਪਿਛਲੇ ਜੁਰਮਾਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਿਬੜੇ ਹੋਣ, ਪਾਲਣਾ (Compliance) ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲਾਂ (Operational Controls) ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸਾਂ (GHG Emissions) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ (DEI) ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਉਦਯੋਗ-ਵਿਆਪੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ SFB ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।
ਹਮ-ਉਮਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ
ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਲ ਫਾਈਨੈਂਸ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, AU Small Finance Bank ਅਤੇ Ujjivan Small Finance Bank ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ESG ਸਕੋਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ AU SFB ਦਾ ਸਕੋਰ 76.09 ਅਤੇ Ujjivan SFB ਦਾ ਸਕੋਰ 75.02 ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, Equitas Small Finance Bank ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ NSE Sustainability Ratings ਤੋਂ 66 ਦਾ 'Aspiring' ESG ਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਚੁਣੌਤੀ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ Ujjivan SFB ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ESG ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰਜ਼ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਭਰੋਸਾ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ESG ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂਵਧ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ, ਸਮਾਂ-ਬੱਧ ਟੀਚੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੂਚਕ ਹੋਣਗੇ। ਬੈਂਕ ਦੀ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ESG ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਰੇਟਿੰਗ ਪੂੰਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ESG ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
