SpiceJet: मोठी बातमी! 'लार्ज कॉर्पोरेट' निकषात बसत नाही; सेबीच्या नियमांमधून दिलासा

सेबीच्या नियमातून SpiceJet ला दिलासा

SpiceJet Limited ने 28 एप्रिल 2026 रोजी घोषणा केली की, 31 मार्च 2026 पर्यंतच्या आर्थिक स्थितीनुसार, ते भारतीय प्रतिभूति आणि विनिमय मंडळ (SEBI) च्या 'लार्ज कॉर्पोरेट' म्हणून वर्गीकृत होण्याच्या निकषांची पूर्तता करत नाहीत. परिणामी, कंपनी कर्जरोख्यांद्वारे (debt securities) निधी उभारताना लागणाऱ्या कठोर सुरुवातीच्या आणि वार्षिक माहिती जाहीर करण्याच्या आवश्यकतांमधून वगळली गेली आहे.

'लार्ज कॉर्पोरेट' निकषांचा अर्थ

सेबीची 'लार्ज कॉर्पोरेट' चौकट (framework) आर्थिकदृष्ट्या मजबूत आणि मोठ्या कंपन्यांसाठी निधी उभारणी सुलभ करण्याच्या उद्देशाने तयार केली आहे. कमी माहिती जाहीर करण्याच्या आवश्यकतांमुळे त्यांना मदत होते. हा बेंचमार्क पूर्ण न केल्यामुळे, SpiceJet ला सेबीच्या 26 नोव्हेंबर 2018 आणि 19 ऑक्टोबर 2023 च्या परिपत्रकांमध्ये (circulars) नमूद केलेल्या सुरुवातीच्या घोषणा (Annexure A) आणि वार्षिक अद्यतने (Annexures B1 and B2) सादर करण्याची आवश्यकता भासणार नाही. यामुळे प्रशासकीय प्रयत्नांचा आणि खर्चाचा ताण कमी होईल. मात्र, हे वर्गीकरण कंपनीच्या सध्याच्या आर्थिक व्याप्ती आणि कार्यान्वयन स्थितीवर प्रकाश टाकते, ज्यामुळे ती उद्योगातील मोठ्या आणि आर्थिकदृष्ट्या अधिक सक्षम कंपन्यांपेक्षा वेगळी ठरते.

SpiceJet ची आर्थिक आव्हाने

गेल्या काही वर्षांपासून कंपनीला मोठ्या आर्थिक आव्हानांचा आणि कार्यान्वयन अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. विविध आर्थिक वर्षांमध्ये नोंदवलेले मोठे नेट लॉस (Net Loss), विमानांच्या भाडेकराराचे वाद (aircraft lease disputes) आणि प्रवर्तकांशी संबंधित गुंतागुंत यांसारख्या समस्यांमुळे कंपनीची सद्यस्थिती आहे. या सततच्या आर्थिक दबावामुळे आणि पुनर्रचना प्रयत्नांमुळे SpiceJet 'लार्ज कॉर्पोरेट' म्हणून निर्धारित केलेल्या मर्यादेपर्यंत पोहोचू शकलेले नाही.

आकडेवारी काय सांगते?

आर्थिक वर्ष 2023 (31 मार्च रोजी संपलेले) साठी SpiceJet ने ₹1,372 कोटींचा स्टँडअलोन नेट लॉस नोंदवला होता. तर, 31 डिसेंबर 2023 रोजी संपलेल्या नऊ महिन्यांसाठी, कंपनीचा स्टँडअलोन नेट लॉस ₹687 कोटी होता.

इतरांशी तुलना

याउलट, इंडिगो (InterGlobe Aviation) सारख्या प्रमुख भारतीय एअरलाइन्स, जे या क्षेत्रातील सर्वात मोठे खेळाडू आहेत, ते नफ्यात आहेत आणि त्यांच्याकडे 'लार्ज कॉर्पोरेट' निकष पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक असलेली आर्थिक व्याप्ती आणि मजबुती आहे. यामुळे त्यांना कमी माहिती जाहीर करून कर्ज बाजारात सहज प्रवेश मिळतो.

गुंतवणूकदार SpiceJet च्या भविष्यातील निधी उभारणी योजनांवर आणि ते कोणत्या प्रकारची कर्ज साधने (debt instruments) वापरतील यावर लक्ष ठेवून असतील.