Whalesbook
कर्मचाऱ्यांच्या हाती कंपनीची मालकी!
Meesho Limited ने 27 मार्च 2026 रोजी कर्मचाऱ्यांनी ESOP 2024 Plan अंतर्गत वापरलेल्या पर्यायानुसार 3,63,12,662 इक्विटी शेअर्स वाटप करण्यास मंजुरी दिली आहे. या निर्णयामुळे कंपनीचे एकूण जारी, वर्गवारी केलेले आणि भरलेले इक्विटी शेअर भांडवल ₹4,52,77,42,534 वरून वाढून ₹4,56,40,55,196 झाले आहे. प्रत्येक नवीन शेअरचे दर्शनी मूल्य (Face Value) ₹1 असून, ते सध्याच्या इक्विटी शेअर्सप्रमाणेच सर्व हक्क आणि विशेषाधिकार (Pari-passu rights) धारण करते.
ESOPs: कर्मचाऱ्यांसाठी प्रोत्साहन आणि कंपनीसाठी फायदा
ESOPs (Employee Stock Ownership Plans) हे तंत्रज्ञान आणि ई-कॉमर्स सारख्या स्पर्धात्मक क्षेत्रांमध्ये प्रतिभा टिकवून ठेवण्यासाठी आणि त्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी कंपन्यांची एक प्रमुख रणनीती आहे. जेव्हा कर्मचारी आपले पर्याय वापरतात, तेव्हा त्यांना कंपनीत मालकी मिळते, ज्यामुळे कंपनीच्या यशाप्रती त्यांची बांधिलकी वाढते. जरी या शेअर वाढीमुळे विद्यमान भागधारकांच्या मालकीमध्ये किंचित घट (Marginal Dilution) होत असली, तरी प्रभावी प्रतिभा व्यवस्थापनासाठी आणि भविष्यातील वाढीसाठी हा एक आवश्यक बदल मानला जातो.
IPO ची तयारी आणि मागील वाटप
Meesho, एक अग्रगण्य भारतीय सोशल कॉमर्स आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म, डिसेंबर 2025 पर्यंत IPO (Initial Public Offering) आणण्याच्या तयारीत आहे. यापूर्वी, 19 मार्च 2026 रोजी कंपनीने ESOP 2024 Plan अंतर्गत 1,46,11,534 इक्विटी शेअर्स वाटप करण्यास मंजुरी दिली होती, ज्यामुळे कंपनीचे शेअर भांडवल ₹4,52,77,42,534 पर्यंत वाढले होते. IPO पूर्व तयारीचा भाग म्हणून कंपनीच्या सह-संस्थापकांनीही त्यांचे स्टॉक पर्याय वापरले आहेत.
Meesho 2015 मध्ये स्थापन झाली असून, ती विक्रेत्यांसाठी शून्य-कमिशन मॉडेलवर (Zero-commission model) कार्य करते. कंपनीचे मूल्यांकन अलीकडील निधी उभारणीच्या फेऱ्यांमध्ये सुमारे $3.9-4 अब्ज च्या आसपास आहे.
प्रशासकीय चिंता आणि IPO मधील वाद
Meesho च्या ESOP 2024 Plan च्या प्रशासनाबाबत काही चिंता व्यक्त करण्यात आल्या आहेत, विशेषतः एक्सरसाइज प्राईस (Exercise Price) जाहीर न करणे आणि काही कर्मचाऱ्यांना मिळणारे संभाव्य अतिरिक्त फायदे याबद्दल प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
याव्यतिरिक्त, कंपनीच्या IPO प्रक्रियेदरम्यान, अँकर बुक वाटपावरून (Anchor Book Allocation) वाद निर्माण झाला होता, ज्यामुळे काही गुंतवणूकदारांनी निषेध केला आणि असमान वाटपामुळे माघार घेतली. वरिष्ठ व्यवस्थापनातील अलीकडील बदलांमुळे नेतृत्वातील संभाव्य बदलांबद्दलही चिंता वाढली आहे.
बाजारातील स्पर्धक
Meesho भारतीय ई-कॉमर्स मार्केटमध्ये Nykaa (FSN E-Commerce Ventures Ltd) आणि Flipkart सारख्या कंपन्यांसोबत स्पर्धा करते. या कंपन्या देखील प्रतिभा टिकवून ठेवण्यासाठी ESOPs चा वापर करतात.
महत्त्वाचे आकडे:
- IPO नंतरचे शेअर भांडवल (March 27, 2026): ₹4,56,40,55,196
- IPO पूर्वीचे शेअर भांडवल (March 27, 2026): ₹4,52,77,42,534
- ESOP 2024 Plan वाटप (March 19, 2026): 1,46,11,534 शेअर्स