'राइड टू राइज' अहवाल काय सांगतो?
'राइड टू राइज' (Ride to Rise) या अहवालानुसार, अर्बन कंपनीचा (Urban Company) 'उड़ान' (Udaan) उपक्रम महिला सेवा व्यावसायिकांसाठी खरोखरच फायदेशीर ठरत आहे. या उपक्रमामुळे महिलांची गतिशीलता (mobility) वाढली असून, त्यांच्या आर्थिक स्थितीत सुधारणा झाली आहे. ज्या महिला व्यावसायिकांनी 'उड़ान' उपक्रमांतर्गत दुचाकी खरेदी केली आहे, त्यांच्या निव्वळ मासिक उत्पन्नात (Net monthly income) सरासरी 14% वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
या उपक्रमाचा फायदा 1,100 पेक्षा जास्त महिलांना प्रशिक्षण देण्यासाठी झाला आहे, तर 700 हून अधिक महिलांनी या मदतीने स्वतःची दुचाकी खरेदी केली आहे. यामुळे त्यांची आर्थिक सुरक्षितता वाढली आहे.
ही वाढ का महत्त्वाची आहे?
गिग इकॉनॉमीमध्ये (Gig Economy) काम करणाऱ्या महिलांसाठी चांगली गतिशीलता आणि जास्त कमाई यांच्यात थेट संबंध असल्याचे या अहवालात स्पष्ट झाले आहे. प्रवासाचा खर्च आणि वेळेची लवचिकता यासारख्या समस्यांवर मात करून, 'उड़ान' उपक्रम महिलांच्या आर्थिक स्वातंत्र्याला चालना देत आहे. दुचाकी मालकीमुळे प्रवासाचा खर्च कमी होतो, तसेच व्यावसायिकांना अधिक कामे मिळण्याची शक्यता वाढते, ज्यामुळे त्यांची उत्पादकता (productivity) वाढते.
'उड़ान' उपक्रमाची पार्श्वभूमी
अर्बन कंपनी नेहमीच आपल्या सेवा भागीदारांच्या (service partners) जीवनात सुधारणा करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. 'उड़ान' उपक्रम, जो 2021 मध्ये सुरू झाला, महिला व्यावसायिकांसमोरील गतिशीलतेच्या अडचणींवर लक्ष केंद्रित करतो. या उपक्रमांतर्गत प्रशिक्षण, परवाना, वित्तपुरवठा आणि वाहन खरेदीसाठी मदत दिली जाते. यामुळे महिलांची कमाई वाढवणे आणि त्यांना एक स्थिर करिअर मार्ग देणे हा यामागील उद्देश आहे.
प्रमुख बदल आणि फायदे:
- महिला सेवा व्यावसायिकांना स्वस्त वैयक्तिक गतिशीलता मिळते, ज्यामुळे थेट कमाईची क्षमता वाढते.
- व्यावसायिकांना कामांमध्ये अधिक कार्यक्षमतेने प्रवास करता येतो, ज्यामुळे त्यांची उत्पादकता वाढते.
- या उपक्रमामुळे भागीदारांना दुचाकीसारखी मौल्यवान मालमत्ता तयार करण्यास मदत होते, जी त्यांच्या दीर्घकालीन आर्थिक आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.
- अर्बन कंपनी सामाजिक प्रभाव (social impact) आणि भागीदारांच्या कल्याणासाठी (partner welfare) आपली वचनबद्धता मजबूत करते.
आकडेवारी काय सांगते?
- 'उड़ान' उपक्रमाच्या निष्कर्षांनुसार, दुचाकी असलेल्या महिला सेवा व्यावसायिकांचे निव्वळ मासिक उत्पन्न इतरांपेक्षा 14% अधिक आहे.
- आतापर्यंत सुमारे 1,800 महिला व्यावसायिकांनी 'उड़ान' उपक्रमातून मदत घेतली आहे.
- पुढील पाच वर्षांत दुचाकी मालक प्रवासावर ₹2.70 लाख वाचवतील असा अंदाज आहे.
- 9M FY26 या कालावधीत सर्व व्यावसायिकांचे सरासरी मासिक निव्वळ उत्पन्न INR 28,322 होते.
- 9M FY26 मध्ये शीर्ष 5% व्यावसायिकांनी सरासरी INR 51,673 प्रति महिना कमावले.
भविष्यात काय अपेक्षित आहे?
'उड़ान' उपक्रम किती महिला व्यावसायिकांपर्यंत आणि किती शहरांपर्यंत पोहोचतो हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. तसेच, वाहन मालकी असलेल्या महिला भागीदारांच्या दीर्घकालीन आर्थिक प्रगतीचा आणि मालमत्ता वाढीचाही अभ्यास केला जाईल. अर्बन कंपनीचे हे मॉडेल इतर भारतीय गिग इकॉनॉमी कंपन्यांना असेच कल्याणकारी कार्यक्रम राबवण्यासाठी प्रोत्साहन देईल का, हे देखील पाहण्यासारखे असेल.