हिंदुस्तान झिंकची आर्थिक वर्षात उत्कृष्ट कामगिरी, नफा 34% ने वाढला

काय घडले?

हिंदुस्तान झिंकने (Hindustan Zinc) आर्थिक वर्ष 2025-26 साठीचे आपले आर्थिक निकाल जाहीर केले आहेत. या वर्षात कंपनीने ₹13,832 कोटींचा निव्वळ नफा (Net Profit) नोंदवला आहे, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत 34% अधिक आहे. महसुलात 20% ची वाढ होऊन तो ₹40,844 कोटींवर पोहोचला आहे. तसेच, EBITDA मध्ये 27% ची वाढ होऊन तो ₹22,162 कोटींवर गेला, तर EBITDA मार्जिन 54% राखण्यात कंपनी यशस्वी झाली.

या तिमाहीत कंपनीने 1,114 किलोटन (kt) रेकॉर्ड उत्पादन केले. विशेष म्हणजे, झिंकच्या उत्पादन खर्चात (उत्पादन शुल्क वगळून) 9% ची घट झाली असून तो US$ 959 प्रति टन या ५ वर्षांतील नीचांकी पातळीवर आला आहे.

हे महत्त्वाचे का आहे?

कंपनीची ही मजबूत आर्थिक कामगिरी कार्यक्षमतेत वाढ आणि अनुकूल बाजार परिस्थिती दर्शवते. विशेषतः चांदीच्या वाढलेल्या किमतींचा नफ्यावर चांगला परिणाम झाला आहे. 'HZL 2.0' या कंपनीच्या धोरणात्मक विकास योजना, ज्यात मोठ्या प्रमाणात भांडवली खर्च (Capital Expenditure) आणि गंभीर खनिजांमध्ये (Critical Minerals) विविधीकरण (Diversification) समाविष्ट आहे, हे भागधारकांसाठी दीर्घकालीन वाढीचे संकेत देत आहेत.

पार्श्वभूमी

मागील आर्थिक वर्षात (FY25) हिंदुस्तान झिंकने ₹10,353 कोटींचा नफा आणि ₹34,083 कोटींचा महसूल नोंदवला होता. कंपनीने सातत्याने खर्च कमी करण्यावर आणि उत्पादन क्षमता वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.

आता काय बदलणार?

'HZL 2.0' या धोरणांतर्गत, हिंदुस्तान झिंक आपली शुद्ध धातू उत्पादन क्षमता दुप्पट करून 2.0 दशलक्ष टन प्रति वर्ष (Mtpa) करण्याच्या तयारीत आहे. याच्या पहिल्या टप्प्यात नवीन झिंक स्मेल्टर आणि तलावातील अवशेषांवर प्रक्रिया करणारा प्लांट उभारण्यासाठी अंदाजे ₹17,000 कोटींचा भांडवली खर्च अपेक्षित आहे. यासोबतच, कंपनी टंगस्टन, दुर्मिळ पृथ्वी घटक (Rare Earth Elements) आणि पोटॅश यांसारख्या महत्त्वाच्या खनिजांमध्येही उतरणार आहे.

धोके

कंपनीच्या संचालक मंडळात स्वतंत्र संचालकांची पुरेशी संख्या नसल्याने सरकारी मंजुरीची प्रतीक्षा आहे. तसेच, SEBI कडून समितीच्या मंजुरींबाबत मिळालेला प्रशासकीय इशारा लक्ष ठेवण्यासारखा आहे. भागधारकांनी 'HZL 2.0' प्रकल्पांची प्रगती आणि प्रशासकीय बाबींचे निराकरण यावर लक्ष ठेवावे.

संदर्भासाठी आकडेवारी (Context Metrics)

• उत्पादित धातू: FY26 मध्ये रेकॉर्ड 1,114 kt.
• झिंक उत्पादन खर्च (उत्पादन शुल्क वगळून): FY26 मध्ये US$ 959 प्रति टन (मागील वर्षाच्या तुलनेत 9% कमी, ५ वर्षांतील नीचांक).
• चांदीची किंमत: जानेवारी 2026 मध्ये US$ 118.45 प्रति औंस या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचली.
• अंतरिम लाभांश: FY26 साठी प्रति इक्विटी शेअर ₹10.

पुढील काळात काय पाहावे?

गुंतवणूकदार 'HZL 2.0' अंतर्गत क्षमता विस्तार प्रकल्पांच्या प्रगतीवर बारकाईने लक्ष ठेवतील. गंभीर खनिजांचे एकत्रीकरण आणि संचालक मंडळाच्या रचनेचा मुद्दा कसा सोडवला जातो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.