वीज व्यापारात IEX ची कमाल!
इंडियन एनर्जी एक्सचेंज (IEX) ने एप्रिल 2026 मध्ये तब्बल 16.6% ची वार्षिक वाढ नोंदवत 12,341 Million Units (MU) वीज व्यापार केला. या वाढीचे मुख्य कारण म्हणजे Real-Time Market (RTM) सेगमेंटमध्ये झालेली 30.2% ची मजबूत वाढ. RTM मध्ये एका दिवसातील सर्वाधिक व्हॉल्यूमची नोंद झाली.
याउलट, Renewable Energy Certificates (RECs) च्या व्यापारात मात्र मोठी घसरण दिसून आली. एप्रिलमध्ये RECs चे ट्रेडिंग 59.4% नी कमी होऊन फक्त 1.18 लाख सर्टिफिकिट्सपर्यंत पोहोचले.
बाजारातील इतर महत्त्वाचे घटक
Day-Ahead Market (DAM) या महत्त्वाच्या सेगमेंटमध्येही 8.7% ची वाढ होऊन 4,624 MU चा व्यापार झाला. वीज व्यापारातील ही मजबूत कामगिरी आणि RECs मधील घसरण बाजारातील वेगवेगळ्या घटकांचे चित्र स्पष्ट करते. RTM मधील वाढ हे लवचिक आणि रियल-टाइम वीज खरेदीच्या वाढत्या मागणीचे संकेत देते. दुसरीकडे, RECs मधील घसरण रिन्यूएबल एनर्जी सर्टिफिकेट मार्केटमध्ये काही अडचणी असल्याचे दर्शवते.
बाजारातील अस्थिरता आणि किंमत
एप्रिल महिन्यात Day-Ahead Market (DAM) च्या किमतीतही अस्थिरता दिसून आली. काही दिवसांमध्ये, अनपेक्षित पावसामुळे (unseasonal rainfall) किमती ₹3.5 प्रति युनिटच्या खाली आल्या होत्या. ही अस्थिरता बाजारातील सहभागींच्या भावनांवर परिणाम करू शकते.
स्पर्धक आणि भविष्यातील दिशा
IEX चा मुख्य स्पर्धक Power Exchange India Limited (PXIL) आहे. जरी दोघेही वीज व्यापारात असले तरी, IEX चा मार्केट शेअर खूप मोठा आहे.
पुढील REC ट्रेडिंग सत्रांवर (१३ मे आणि २७ मे 2026) बाजाराचे लक्ष असेल, जेणेकरून ट्रेंडमध्ये काही बदल होतो का हे पाहता येईल. RTM आणि DAM मधील वाढती गती तसेच विजेची एकूण मागणी IEX च्या भविष्यातील कामगिरीसाठी महत्त्वाचे ठरेल.
