BPCL JV ची मोठी ग्रीन हायड्रोजन डील: NRL रिफायनरीसाठी 10,000 टन पुरवठा
Bharat Petroleum Corporation Limited (BPCL) च्या Sembcorp सोबतच्या ५०:५० संयुक्त उपक्रमाने (joint venture) येणाऱ्या NeuEN Green Energy Pvt. Ltd. या कंपनीने नुमालिगढ रिफायनरी लिमिटेड (NRL) सोबत एक महत्त्वाचा करार केला आहे. या करारानुसार, JV पुढील काळात NRL ला दरवर्षी 10,000 टन (10KTPA) ग्रीन हायड्रोजनचा पुरवठा करेल. या प्रकल्पाचे कामकाज 2028 पासून सुरू होणे अपेक्षित आहे.
हा करार भारतातील 'स्वच्छ ऊर्जा संक्रमण' (clean energy transition) आणि 'डीकार्बनायझेशन' (decarbonisation) उद्दिष्टांसाठी एक मैलाचा दगड ठरला आहे. यातून ग्रीन हायड्रोजनची वाढती व्यावसायिक व्यवहार्यता (commercial viability) सिद्ध होते. BPCL साठी, हा त्यांच्या अक्षय ऊर्जा (renewable energy) क्षेत्रातील धोरणात्मक विस्ताराचा (strategic push) एक महत्त्वाचा भाग आहे, ज्यामुळे कंपनी आपल्या ऊर्जा पोर्टफोलिओमध्ये विविधता आणण्यास आणि राष्ट्रीय हवामान उद्दिष्टांशी जुळवून घेण्यास मदत करेल.
NeuEN Green Energy Pvt. Ltd. या संयुक्त उपक्रमाची स्थापना BPCL आणि Sembcorp यांनी जानेवारी 2023 मध्ये केली होती. Sembcorp कडे अक्षय ऊर्जा प्रकल्पांच्या विकासाचा जागतिक स्तरावरचा अनुभव आहे, जो या प्रकल्पाला हातभार लावेल.
या करारामुळे BPCL ग्रीन हायड्रोजन मार्केटमध्ये आपली स्थिती आणखी मजबूत करेल, तर NRL ला त्यांच्या रिफायनरी ऑपरेशन्ससाठी ग्रीन हायड्रोजनचा खात्रीशीर स्रोत मिळेल.
मात्र, 2028 पर्यंत प्रकल्पाची प्रत्यक्ष सुरुवात होण्यास बराच वेळ असल्याने, अंमलबजावणी (execution) आणि तंत्रज्ञान स्केलिंग (technological scaling) संबंधित काही जोखीम (risks) आहेत. तसेच, भविष्यातील धोरणात्मक बदल किंवा उत्पादनाच्या खर्चातील चढ-उतार यांचा प्रकल्पाच्या अर्थशास्त्रावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
2030 पर्यंत 5 दशलक्ष टन प्रति वर्ष (5 MMTPA) ग्रीन हायड्रोजन उत्पादनाचे भारताचे 'राष्ट्रीय ग्रीन हायड्रोजन मिशन' (National Green Hydrogen Mission) उद्दिष्ट आहे, ज्यामध्ये हा करार महत्त्वपूर्ण योगदान देईल.
पुढे, NRL रिफायनरीमध्ये ग्रीन हायड्रोजन उत्पादन सुविधा उभारणीच्या कामाची प्रगती, तंत्रज्ञान निवड आणि उपकरणांची खरेदी यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल.
