Spandana Sphoorty: मोठ्या तोट्यात कंपनी, ऑडिटर्सनी केला फसवणुकीचा संशय; ५ मे रोजी निकालांवर चर्चा

कंपनीने बोलावला कमाईचा 'विशेष' कॉल

Spandana Sphoorty Financial Ltd ने मंगळवार, ५ मे २०२६ रोजी संध्याकाळी ६:३० वाजता (IST) आपल्या Q4 आणि संपूर्ण आर्थिक वर्ष २०२६ (FY26) च्या निकालांवर चर्चा करण्यासाठी एक कॉन्फरन्स कॉल आयोजित केला आहे. या कॉलमध्ये कंपनीचे मॅनेजमेंट आर्थिक आणि ऑपरेशनल कामगिरीचा आढावा घेईल. गुंतवणूकदार कंपनीच्या रिकव्हरी प्लॅन्सबद्दल (Recovery Plans) माहिती मिळवण्यासाठी उत्सुक आहेत.

FY25 मध्ये विक्रमी तोटा, ऑडिटर्सची गंभीर चिंता

हा कॉल विशेष महत्त्वाचा आहे कारण Spandana Sphoorty च्या मागील आर्थिक वर्षातील (FY25) कामगिरीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहेत. कंपनीने ३१ मार्च २०२५ रोजी संपलेल्या चौथ्या तिमाहीत (Q4) तब्बल ₹434 कोटींचा निव्वळ तोटा (Net Loss) नोंदवला आहे. संपूर्ण आर्थिक वर्ष २०२५ (FY25) मध्ये कंपनीचा निव्वळ तोटा ₹1,035 कोटींवर पोहोचला आहे, जो कंपनीच्या इतिहासातील सर्वात वाईट कामगिरी ठरली आहे. यासोबतच, कंपनीच्या स्वतंत्र ऑडिटर्सनी (Independent Auditors) संभाव्य फसवणूक (Potential Fraud), संगनमत (Collusion) आणि अंतर्गत नियंत्रणांमधील (Internal Controls) त्रुटींबद्दल गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. यामुळे आर्थिक विवरणांमध्ये (Financial Statements) मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे.

RBI चा दबाव आणि व्यवस्थापनातील फेरबदल

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) देखील कंपनीतील ऑपरेशनल समस्या, जसे की अज्ञात फसवणूक आणि शाखांमधील रोख रकमेच्या संतुलनातील तफावत यांबाबत चौकशी करत असल्याचे वृत्त आहे. या दबावामुळे कंपनीच्या व्यवस्थापनातही मोठे बदल झाले आहेत. एप्रिल २०२५ मध्ये एमडी आणि सीईओ (MD & CEO) शलभ सक्सेना यांनी राजीनामा दिला आणि सीएफओ (CFO) आशीष कुमार दमानी यांना अंतरिम सीईओ (Interim CEO) म्हणून नियुक्त करण्यात आले.

मालमत्तेची गुणवत्ता खालावली, AUM मध्ये मोठी घट

कंपनीच्या मालमत्तेच्या गुणवत्तेतही (Asset Quality) लक्षणीय घट झाली आहे. मार्च २०२५ पर्यंत कंपनीचा ग्रॉस नॉन-परफॉर्मिंग ॲसेट्स (GNPA) गुणोत्तर 5.63% पर्यंत वाढले आहे. तसेच, मॅनेजमेंट अंतर्गत मालमत्ता (AUM) मागील वर्षाच्या तुलनेत 43% नी कमी होऊन मार्च २०२५ पर्यंत ₹6,819 कोटी इतकी झाली आहे.

गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षा आणि मुख्य धोके

गुंतवणूकदारांना कंपनीच्या नुकसानीची कारणे, मालमत्तेच्या गुणवत्तेतील घट आणि भविष्यातील धोरणांबद्दल स्पष्ट माहिती अपेक्षित आहे. कंपनी कशी क्रेडिट कंट्रोल (Credit Control) मजबूत करेल आणि अंतर्गत प्रशासन (Governance) सुधारेल, यावर लक्ष असेल. मुख्य धोक्यांमध्ये ऑडिटर्सचे निष्कर्ष, RBI चा तपास, मालमत्तेची घटलेली गुणवत्ता आणि व्यवस्थापनातील अस्थिरता यांचा समावेश आहे.

मायक्रोफायनान्स क्षेत्रातील परिस्थिती

मार्च २०२६ पर्यंत, मायक्रोफायनान्स क्षेत्रातील एकूण कर्ज पोर्टफोलिओ (Loan Portfolio) मागील वर्षाच्या तुलनेत 10% नी कमी होऊन ₹3.38 लाख कोटी झाला आहे. कर्ज वितरणातही 21% ची घट दिसून आली आहे. या स्पर्धेत Spandana Sphoorty पेक्षा CreditAccess Grameen Ltd सारख्या कंपन्यांनी चांगली कामगिरी केली आहे.

गुंतवणूकदारांसाठी पुढील पाऊले

• ५ मे रोजी होणाऱ्या कॉलमध्ये सहभागी होऊन मॅनेजमेंटचे मत आणि रिकव्हरी स्ट्रॅटेजी (Recovery Strategy) ऐकावी.
• भविष्यातील अहवालांमध्ये मालमत्तेची गुणवत्ता आणि नफ्यात सुधारणा होत आहे का, याकडे लक्ष ठेवावे.
• RBI आणि SEBI कडून येणाऱ्या नवीन नियमावली आणि सूचनांवर लक्ष ठेवावे.