Mangalam Finance मध्ये AI ची क्रांती
Mangalam Industrial Finance Ltd (MIFL) ने एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. कंपनी आपल्या सर्व कामकाजांमध्ये प्रगत Artificial Intelligence (AI) तंत्रज्ञानाचा समावेश करत आहे. या नव्या तंत्रज्ञानामुळे कंपनीच्या क्रेडिट असेसमेंट, फ्रॉड डिटेक्शन, लोन प्रोसेसिंग आणि ग्राहक सेवा (customer engagement) यांसारख्या महत्त्वाच्या कामांमध्ये मोठे बदल अपेक्षित आहेत. हा बदल कंपनीला अधिक कार्यक्षम आणि भविष्यासाठी सज्ज बनवेल.
कामात वेग आणि जोखीम व्यवस्थापन महत्त्वाचे
NBFC कंपन्यांसाठी कामातील वेग आणि अचूक जोखीम व्यवस्थापन (risk management) अत्यंत महत्त्वाचे असते. AI मुळे MIFL ला सध्याच्या वेगवान आर्थिक जगात स्पर्धेत टिकून राहण्यास मदत होईल. जुन्या अडचणींवर मात करून ग्राहकांना अधिक चांगल्या आणि जलद सेवा देण्याचा कंपनीचा मानस आहे.
भूतकाळातील आव्हाने आणि सध्याची कामगिरी
मागील काही वर्षांत Mangalam Finance ला आर्थिक आव्हानांचा सामना करावा लागला आहे. कंपनीचा सरासरी Return on Equity (ROE) साधारणपणे 2-4% च्या आसपास राहिला आहे. मात्र, कंपनीवर सध्या फारसे कर्ज नाही (debt-free balance sheet) आणि मागील दोन वर्षांपासून Return on Capital Employed (RoCE) आणि ROE मध्ये सुधारणा दिसून येत आहे. विशेषतः, 2025 च्या अखेरीस झालेल्या राईट्स इश्यूनंतर (rights issue) शेअरच्या किमतीत चढ-उतार दिसून आले. असे असले तरी, एप्रिल 2026 च्या सुरुवातीला आलेल्या तिमाही निकालांनुसार (QoQ), कंपनीच्या महसुलात तब्बल 367.06% ची विक्रमी वाढ झाली आहे, जी मागील तीन वर्षांतील सर्वाधिक आहे. हे आकडे कंपनीच्या कामकाजात सुधारणा होत असल्याचे संकेत देत आहेत.
AI मुळे काय बदलणार?
- क्रेडिट असेसमेंट: आता कर्जदाराची पत (creditworthiness) अधिक वेगाने आणि अचूक तपासली जाईल.
- फ्रॉड डिटेक्शन: फसवणुकीचे प्रकार ओळखण्यासाठी आणि ते प्रभावीपणे टाळण्यासाठी AI ची मदत होईल.
- लोन प्रोसेसिंग: कर्ज प्रक्रिया अधिक सुलभ, जलद आणि स्वयंचलित (automated) होण्याची अपेक्षा आहे.
- ग्राहक सेवा: AI मुळे ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार अधिक वैयक्तिकृत (personalized) सेवा आणि योग्य उत्पादने मिळतील.
- कार्यक्षमता: कंपनीच्या सर्व कामांची गती वाढेल आणि मानवी हस्तक्षेप कमी होईल, ज्यामुळे एकूण कार्यक्षमता (operational efficiency) वाढेल.
- जोखीम व्यवस्थापन: कंपनीची जोखीम व्यवस्थापन प्रणाली अधिक मजबूत आणि प्रभावी होईल.
काय काळजी घ्यावी?
AI मुळे कामाची गती वाढण्याची शक्यता असली तरी, कंपनीचा मागील आर्थिक इतिहास आणि काही ठिकाणी कमी कामगिरी (lackluster results) पाहता, AI च्या अंमलबजावणीत (execution) काही आव्हाने येऊ शकतात. कंपनीचा आकार आणि कामाची व्याप्ती मर्यादित असल्याने, तसेच इतर कंपन्यांच्या तुलनेत अधिक जोखमीमुळे, मोठ्या कंपन्यांकडून अधिग्रहण (acquisition) किंवा भागीदारीसारखे (partnership) पर्याय मर्यादित राहू शकतात.
स्पर्धकांसमोर MIFL
भारतातील अग्रगण्य NBFCs जसे की Bajaj Finance आणि Aditya Birla Capital आधीच AI मध्ये मोठी गुंतवणूक करत आहेत. MIFL चे हे AI स्वीकारण्याचे पाऊल याच दिशेने असून, सध्याच्या स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी हे आवश्यक आहे.
आकडेवारी काय सांगते?
- भारतीय NBFC क्षेत्राकडे एकूण ₹54 ट्रिलियन पेक्षा जास्त मालमत्ता आहे. AI मुळे FY35 पर्यंत कर्ज वाढीचा दर (loan CAGR) 17% ने वाढण्याची शक्यता आहे.
- AI-आधारित अंडररायटिंगमुळे (AI-enabled underwriting) कर्ज मंजुरीचा वेळ 30-50% ने कमी होऊ शकतो आणि वसुलीची (collection recovery) कार्यक्षमता 25-40% पर्यंत वाढू शकते.
- McKinsey च्या अंदाजानुसार, Generative AI मुळे कर्ज प्रक्रियेचा वेळ 30-50% पर्यंत कमी होऊ शकतो.
पुढे काय लक्ष ठेवावे?
- AI तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आणि त्याचे टप्पे.
- कर्ज मंजुरीचा वेग, फसवणूक कमी होण्याचे प्रमाण आणि कर्ज प्रक्रिया पूर्ण होण्याचा वेळ यातील सुधारणा.
- ग्राहकांचे समाधान आणि अनुभवातील बदल.
- कंपनीच्या आर्थिक कामगिरीवर (financial performance) AI चा सकारात्मक परिणाम.
- स्पर्धकांच्या तुलनेत AI स्वीकारण्यातील कंपनीची प्रगती.
- AI च्या वापरासंदर्भात RBI कडून येणारे नवे नियम आणि मार्गदर्शक तत्त्वे.
