तारण शेअर्समध्ये घट
इंडिया फिनसेक लिमिटेडच्या प्रमोटर, गंगा देवी बन्सल यांनी त्यांच्या तारण ठेवलेल्या शेअर्समध्ये लक्षणीय घट केली आहे. त्यांच्या तारण शेअर्सची संख्या 17,38,000 वरून कमी होऊन 7,60,665 झाली आहे. यामुळे कंपनीच्या एकूण भांडवलातील त्यांचे तारण होल्डिंग 5.95% वरून 2.61% पर्यंत खाली आले आहे. या कृतीमुळे बन्सल यांच्या आर्थिक लवचिकतेत (financial flexibility) सुधारणा झाल्याचे दिसून येते.
यामध्ये तब्बल 9.77 लाखांहून अधिक शेअर्स तारणमुक्त करण्यात आले आहेत.
एकूण प्रमोटर होल्डिंग आणि चिंता
कंपनीतील एकूण प्रमोटर होल्डिंग 55.98% इतकीच आहे. मात्र, या एकूण प्रमोटर होल्डिंगपैकी आजही 71.10% शेअर्स तारण (pledged) अवस्थेत आहेत, जी गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेची बाब आहे.
बाजारात सहसा प्रमोटर्सनी तारण ठेवलेले शेअर्स कमी करणे ही सकारात्मक बाब मानली जाते. यातून त्यांची आर्थिक गरज कमी झाल्याचे किंवा कंपनीच्या भविष्यावर वाढलेला विश्वास दिसून येतो. बन्सल यांच्या कृतीमुळे त्यांच्या वैयक्तिक होल्डिंग्जवरील आर्थिक ताण कमी झाल्याचे संकेत मिळतात.
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि गुंतवणूकदारांची चिंता
तरीही, प्रमोटर्सचे एकूणच शेअर्स मोठ्या प्रमाणात तारण ठेवलेले असणे गुंतवणूकदारांसाठी नेहमीच एक चिंतेचा विषय राहिला आहे. इंडिया फिनसेक, जी पूर्वी एनबीएफसी (NBFC) म्हणून कार्यरत होती आणि आता एक अनरजिस्टर्ड कोअर इन्व्हेस्टमेंट कंपनी (unregistered Core Investment Company) आहे, तिच्या प्रमोटर्सकडून शेअर्स तारण ठेवण्याचा इतिहास जुना आहे. अनेकदा हे शेअर्स ब्रोकर्ससोबत मार्जिन रिक्वायरमेंट (margin requirement) पूर्ण करण्यासाठी तारण ठेवले जातात.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, प्रमोटर्सच्या एकूण होल्डिंगपैकी 80% पेक्षा जास्त शेअर्स तारण ठेवल्याचे प्रकारही घडले आहेत. या सातत्याने उच्च तारण टक्केवारीमुळे प्रमोटर ग्रुपला मार्जिन कॉल (margin calls) येण्याचा धोका कायम आहे, ज्यामुळे त्यांना अनपेक्षितपणे किंवा कमी किमतीत शेअर्स विकावे लागू शकतात. त्यामुळे, जरी बन्सल यांच्या वैयक्तिक पातळीवर तारण शेअर्स कमी झाले असले तरी, एकूणच परिस्थिती गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेचीच आहे.
