IFCI ची आर्थिक स्थिती: नफ्यासोबतच वाढता धोका
IFCI लिमिटेडने 31 मार्च 2026 रोजी संपलेल्या आर्थिक वर्षासाठी ₹434.71 कोटी चा कन्सॉलिडेटेड नेट प्रॉफिट (Consolidated Net Profit) नोंदवला आहे. याच काळात कंपनीचा कन्सॉलिडेटेड रेव्हेन्यू (Consolidated Revenue) ₹2,068.84 कोटी राहिला. हा नफा कंपनीसाठी दिलासादायक असला तरी, तिची आर्थिक व्यवस्था अनेक गंभीर धोक्यांचा सामना करत आहे.
कंपनीचा स्टँडअलोन नेट प्रॉफिट (Standalone Net Profit) ₹51.71 कोटी राहिला, तर रेव्हेन्यू ₹897.71 कोटी होता. विशेष म्हणजे, स्टँडअलोन आणि कन्सॉलिडेटेड दोन्ही आर्थिक अहवालांवर ऑडिटरने 'अनमोडिफाइड ओपिनियन' (Unmodified Opinion) म्हणजेच स्वच्छ मत दिले आहे.
गंभीर चिंता: नकारात्मक CRAR आणि विक्रमी NPA
IFCI ची सर्वात मोठी चिंता म्हणजे तिची कॅपिटल रिस्क ॲडेक्वेसी रेशो (CRAR), जी -18.78% इतकी खोलवर नकारात्मक आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) नियमांनुसार, हा रेशो सकारात्मक असणे अपेक्षित आहे. नकारात्मक CRAR म्हणजे कंपनीकडे संभाव्य तोटे सहन करण्यासाठी पुरेसे भांडवल शिल्लक नाही. यासोबतच, कंपनीचे ग्रॉस नॉन-परफॉर्मिंग ॲसेट्स (Gross NPAs) 95.79% वर पोहोचले आहेत, जे अत्यंत गंभीर ॲसेट क्वालिटी (Asset Quality) समस्या दर्शवतात.
ग्रुप कंसॉलिडेशनला तत्त्वतः मंजुरी
या आव्हानात्मक परिस्थितीत, IFCI च्या संचालक मंडळाने (Board of Directors) IFCI ग्रुपच्या कंपन्यांचे कंसॉलिडेशन (Group Consolidation) म्हणजेच एकत्रीकरण करण्याच्या शक्यतेवर विचार करण्यासाठी तत्त्वतः मंजुरी दिली आहे. यामध्ये ग्रुप कंपन्यांचे विलीनीकरण (Merger) किंवा एकत्रीकरण (Amalgamation) यांचा समावेश असू शकतो. हे धोरण यशस्वी झाल्यास ऑपरेशन्स सुलभ होऊ शकतात, परंतु मूळ आर्थिक समस्यांचे निराकरण करणे आवश्यक राहील.
IFCI ही भारत सरकारची एक जुनी डेव्हलपमेंट फायनान्शियल इन्स्टिट्यूशन (Development Financial Institution) आहे. कंपनीने भूतकाळातही उच्च NPA आणि आर्थिक ताणावाखाली काम केले आहे. आता भांडवली कमतरता (Capital Shortfall) आणि ॲसेट रिकव्हरी सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
इतर सार्वजनिक क्षेत्रातील संस्थांशी तुलना
IFCI च्या तुलनेत, पॉवर फायनान्स कॉर्पोरेशन (PFC) आणि रुरल इलेक्ट्रिफिकेशन कॉर्पोरेशन (REC) सारख्या इतर सार्वजनिक क्षेत्रातील वित्तीय संस्था सकारात्मक CRAR राखतात आणि त्यांचे NPA प्रमाण लक्षणीयरीत्या कमी आहे. हे IFCI च्या आर्थिक आरोग्यावर अधिक प्रकाश टाकते.
मुख्य आर्थिक आकडेवारी (31 मार्च 2026 पर्यंत):
- कन्सॉलिडेटेड रेव्हेन्यू: ₹2,068.84 कोटी
- कन्सॉलिडेटेड नेट प्रॉफिट: ₹434.71 कोटी
- स्टँडअलोन नेट प्रॉफिट: ₹51.71 कोटी
- कॅपिटल रिस्क ॲडेक्वेसी रेशो (CRAR): -18.78%
- ग्रॉस NPA: 95.79%
पुढील लक्ष:
- IFCI च्या नकारात्मक CRAR वर RBI ची प्रतिक्रिया.
- CRAR आणि NPA सुधारण्यासाठी व्यवस्थापनाची ठोस योजना.
- IFCI ग्रुप कंपन्यांच्या कंसॉलिडेशन प्रगती.
- सब्सिडिअरी खटल्यांशी (उदा. स्टॉकहोल्डिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया) संबंधित पुढील घडामोडी.
