जैन इरिगेशनची बायोचार प्लांटला सुरुवात: आता कार्बन क्रेडिट्समधून कमाईचा नवा मार्ग!

जैन इरिगेशनचा हाय-टेक बायोचार प्लांट कार्यान्वित!

जैन इरिगेशन सिस्टम्स लिमिटेड (JISL) ने महाराष्ट्रातील जळगाव येथे एक नवीन, औद्योगिक स्तरावरील हाय-टेक बायोचार प्लांट सुरू केला आहे. हा प्लांट पायरोलिसिस (pyrolysis) तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतीतील आणि फळ प्रक्रिया उद्योगातील अवशेषांवर (residue) प्रक्रिया करून बायोचार तयार करेल.

हा प्लांट अनेक बायोचार रिएक्टर्सच्या मालिकेतील पहिला आहे, ज्यामुळे कंपनीच्या विस्तार करण्याच्या योजनेला बळ मिळाले आहे.

काय घडले?

या नवीन बायोचार प्लांटची वार्षिक क्षमता सुमारे 20,000 टन आहे आणि तो दररोज 50 मेट्रिक टन पेक्षा जास्त कचऱ्यावर प्रक्रिया करू शकतो. यातून मिळणारे टिकाऊ कार्बन डायऑक्साइड रिमूव्हल (CDR) क्रेडिट्स Puro.earth द्वारे प्रमाणित केले जातील.

हे महत्त्वाचे का आहे?

या उपक्रमामुळे 'शेतापासून मातीपर्यंत' एक चक्रीय अर्थव्यवस्था (circular economy) तयार होईल. पीक अवशेषांचे बायोचारमध्ये रूपांतर करून, JISL शेतकऱ्यांसाठी जमिनीची सुपीकता आणि पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे. या प्रकल्पामुळे JISL ला प्रमाणित कार्बन काढण्याच्या क्रेडिट्समधून महसूल मिळवण्याची संधी मिळेल.

पार्श्वभूमी

जैन इरिगेशन सिस्टम्स ही एक प्रमुख भारतीय बहुराष्ट्रीय कंपनी आहे, जिचे वार्षिक उत्पन्न USD 750 दशलक्ष आहे. ही कंपनी जगभरातील 10 दशलक्षाहून अधिक शेतकऱ्यांना सेवा देते आणि 9,000 पेक्षा जास्त लोकांना रोजगार देते. कंपनीची 22 उत्पादन युनिट्स आहेत.

आता काय बदलेल?

JISL आता हवामान-स्मार्ट शेती (climate-smart agriculture) आणि कार्बन रिमूव्हल मार्केटमध्ये प्रवेश करत आहे. कंपनी बायोचारच्या अंतिम वितरणासाठी आपल्या विस्तृत वितरण नेटवर्कचा वापर करेल, जे 10 दशलक्षाहून अधिक शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचते. हे नेटवर्क कंपनीला मोठा फायदा मिळवून देईल.

व्यवस्थापनाचे मत

अनिल जैन, व्यवस्थापकीय संचालक, यांनी सांगितले की, अवशेषांना एका मौल्यवान संसाधनात रूपांतरित करून कृषी मूल्य साखळीची (agriculture value chain) पुनर्कल्पना करणे, हे एक धोरणात्मक पाऊल आहे. यामुळे एका चक्रीय प्रणालीला चालना मिळेल.

वाचकांसाठी महत्त्वाचे: कार्बन क्रेडिट्स मार्केटमध्ये प्रवेश केल्याने कंपनीला नवीन महसूल स्रोत मिळेल; मात्र, या योजनेचे आर्थिक यश प्रमाण आणि व्यावसायिकतेवर अवलंबून असेल.