Whalesbook
IRCTC ના શેરધારકો માટે ચિંતાનો વિષય! એક સ્વતંત્ર ESG (Environmental, Social, and Governance) રેટિંગ એજન્સી, ESG Risk Assessments & Insights Limited એ IRCTC ને 52 નું રેટિંગ આપ્યું છે, જે 'Adequate' શ્રેણીમાં આવે છે. આ સ્કોર કંપનીના ઇનપુટ વગર, માત્ર જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ ડેટા પર આધારિત છે.
આ રેટિંગ એજન્સી, જે SEBI દ્વારા માન્ય ESG રેટિંગ પ્રોવાઇડર છે, તેણે આ સ્કોર ફક્ત કંપનીની જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે નક્કી કર્યો છે.
આ નવા રેટિંગ પહેલાં, NSE Sustainability Ratings & Analytics Limited દ્વારા 19 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ IRCTC ને 64 નું 'Adequate' રેટિંગ આપવામાં આવ્યું હતું. જોકે, નવા રેટિંગમાં થયેલો ઘટાડો રોકાણકારો અને બજાર વિશ્લેષકોનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યો છે.
ESG રેટિંગ એ કંપનીના પર્યાવરણીય, સામાજિક અને શાસન (Governance) સંબંધિત પ્રદર્શનનું મૂલ્યાંકન કરે છે. આજકાલ રોકાણકારો માટે આ રેટિંગ્સ ખૂબ મહત્વના બની ગયા છે, કારણ કે તે કંપનીની લાંબા ગાળાની સ્થિરતા અને જોખમ સંચાલન ક્ષમતા દર્શાવે છે.
52 નો 'Adequate' સ્કોર સૂચવે છે કે કંપનીનું પ્રદર્શન મૂળભૂત સ્તરનું છે. જોકે, સ્વતંત્ર રેટિંગ પ્રક્રિયા અને જાહેર ડેટા પર આધાર રાખવાથી સંભવિત ચિંતાના ક્ષેત્રો ઉજાગર થઈ શકે છે. ભૂતકાળમાં IRCTC, Rail Vikas Nigam Limited (RVNL) અને IRCON International જેવી રેલવે PSU કંપનીઓએ SEBI ના બોર્ડ કમ્પોઝિશન (Governance) નિયમોના પાલનમાં નિષ્ફળતા બદલ દંડ ભરવો પડ્યો છે. આ ઉપરાંત, वंदे ભારત એક્સપ્રેસ જેવી પ્રીમિયમ ટ્રેનોમાં ખરાબ ફૂડ ક્વોલિટી અંગેના તાજેતરના દંડ પણ ઓપરેશનલ ધોરણોમાં નબળાઈ દર્શાવે છે.
IRCTC ના પીઅર ગ્રુપમાં સમાવિષ્ટ Rail Vikas Nigam Limited (RVNL) અને IRCON International જેવી કંપનીઓએ પણ બોર્ડ કમ્પોઝિશન અને સ્વતંત્ર ડિરેક્ટર્સ સંબંધિત નિયમોના પાલનમાં સમાન સમસ્યાઓનો સામનો કર્યો છે. આ ક્ષેત્રમાં વારંવાર જોવા મળતી આ ગવર્નન્સ સમસ્યાઓ કંપનીઓના એકંદર ESG મૂલ્યાંકન પર અસર કરી શકે છે.
હવે જોવાનું રહેશે કે IRCTC આ સ્વતંત્ર રેટિંગ પર કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે, અને કંપની પોતાના ESG પ્રોફાઇલને સુધારવા માટે કયા પગલાં લે છે. રોકાણકારો પણ ભવિષ્યમાં વિવિધ એજન્સીઓ દ્વારા આપવામાં આવનારા રેટિંગ્સ પર નજર રાખશે.