Oil India Share: ક્રિટિકલ મિનરલ્સમાં OIL ની મોટી છલાંગ! CSIR-IMMT સાથે કર્યો સંશોધન કરાર

Oil India Limited (OIL) અને CSIR-Institute of Minerals and Materials Technology (CSIR-IMMT) એ March 30, 2026 ના રોજ એક કરાર કર્યો છે, જે દેશની ઊર્જા સુરક્ષા અને OIL ના નવા ઊર્જા ક્ષેત્રોમાં વ્યૂહાત્મક વૈવિધ્યકરણ (diversification) ના ઉદ્દેશ્યો સાથે સુસંગત છે.

આ કરાર હેઠળ, CSIR-IMMT ને નેશનલ ક્રિટિકલ મિનરલ મિશન (NCMM) હેઠળ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ માટેના સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યું છે. આ સહયોગ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ પર સંયુક્ત સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સને પ્રોત્સાહન આપશે, જે રાષ્ટ્રીય વિકાસ અને આત્મનિર્ભરતાના સરકારી લક્ષ્યોને ટેકો આપશે.

આ ભાગીદારી OIL ની પરંપરાગત તેલ અને ગેસ વ્યવસાયથી આગળ વધીને વૈવિધ્યકરણની સ્ટ્રેટેજીમાં એક મુખ્ય પગલું છે. ક્રિટિકલ મિનરલ્સ ભારત માટે ઊર્જા સંક્રમણ (energy transition), સંરક્ષણ, અવકાશ અને અદ્યતન ટેકનોલોજી ક્ષેત્રો માટે અત્યંત જરૂરી છે, જેના કારણે સુરક્ષિત ઘરેલું સપ્લાય ચેઇન્સ (supply chains) મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. આ પાર્ટનરશિપ ક્રિટિકલ મિનરલ એસેટ્સના પ્રોસેસિંગ અને વિકાસને સુધારવા માટે CSIR-IMMT ની સંશોધન કુશળતાનો લાભ ઉઠાવશે.

નેશનલ ક્રિટિકલ મિનરલ મિશન (NCMM) ની સ્થાપના FY2024-25 થી FY2030-31 સુધી ક્રિટિકલ મિનરલ સપ્લાય ચેઇન્સને મજબૂત કરવા માટે કરવામાં આવી છે, જેના માટે ₹16,300 કરોડ નું બજેટ મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે. OIL આ મિશનના ભાગરૂપે ક્રિટિકલ મિનરલ્સમાં સક્રિયપણે વૈવિધ્યકરણ કરી રહ્યું છે, જે સ્વચ્છ ઊર્જા અને વ્યૂહાત્મક ઉદ્યોગો માટે તેના મહત્વને ઓળખે છે. કંપનીએ પહેલાથી જ ગ્રેફાઇટ, વેનેડિયમ અને પોટાશ જેવા ખનીજો માટે ઘરેલું એક્સપ્લોરેશન બ્લોક્સ સુરક્ષિત કર્યા છે. CSIR-IMMT એ NCMM હેઠળ નિયુક્ત સાત કેન્દ્રોમાંનું એક છે જે ક્રિટિકલ મિનરલ રિસર્ચને આગળ વધારશે.

આ કરાર OIL માટે CSIR-IMMT ના મિનરલ પ્રોસેસિંગ અને રિસર્ચ સ્ટડીઝમાં વિશેષ જ્ઞાનનો ઍક્સેસ મેળવવામાં મદદ કરશે. આ ભાગીદારી OIL ની નવી મેળવેલી ક્રિટિકલ મિનરલ એસેટ્સ માટે રિસર્ચને વેગ આપશે અને NCMM ફ્રેમવર્ક હેઠળ OIL ની સ્થિતિને વધુ મજબૂત કરશે. આ સહયોગ ભારતમાં મજબૂત ક્રિટિકલ મિનરલ્સ ક્ષેત્રના નિર્માણમાં OIL ની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

જ્યારે OIL ઊર્જા અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સમાં વિસ્તરણ કરી રહ્યું છે, ત્યારે અન્ય કંપનીઓ પણ નવા ક્ષેત્રો શોધી રહી છે. ONGC જેવા સહયોગીઓ નવી ઊર્જાની શોધખોળ કરી રહ્યા છે. Hindustan Copper Limited અને IREL (India) Limited જેવી કંપનીઓ કાં તો સીધા સહયોગી છે અથવા ક્રિટિકલ મિનરલ્સ ક્ષેત્રમાં સક્રિય સહભાગી છે, જે વ્યાપક ઉદ્યોગ વૃત્તિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

NCMM માટે FY2024-25 થી FY2030-31 સુધી ₹16,300 કરોડ નું આઉટલે (outlay) મંજૂર છે. પબ્લિક સેક્ટર અંડરટેકિંગ્સ (PSUs) પાસેથી આ સમયગાળા દરમિયાન ₹18,000 કરોડ નું વધારાનું રોકાણ અપેક્ષિત છે, જે મિશનના ઉદ્દેશ્યોને ટેકો આપશે.

રોકાણકારો અને હિતધારકો આગળના પગલાં પર નજર રાખશે:

• OIL અને CSIR-IMMT વચ્ચે સંયુક્ત રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ્સની શરૂઆત અને પ્રગતિ.
• OIL ના હસ્તગત બ્લોક્સ માટે મિનરલ પ્રોસેસિંગ અને ડેવલપમેન્ટ સ્ટડીઝના પરિણામો.
• OIL દ્વારા કોઈપણ અન્ય ક્રિટિકલ મિનરલ એક્વિઝિશન અથવા પાર્ટનરશિપ.
• NCMM અને સંબંધિત રિસર્ચ માટે સરકારી નીતિ અને નાણાકીય સહાય.
• OIL કેવી રીતે ક્રિટિકલ મિનરલ એક્સપ્લોરેશનમાં AI અને મશીન લર્નિંગને સંકલિત કરે છે.