Hindustan Zinc: ભારતને મળ્યો પ્રથમ 'Zinc Mark', સતત ત્રીજા વર્ષે સૌથી સસ્ટેનેબલ માઇનરનો ખિતાબ!

HINDUSTAN ZINC ની Chanderiya સ્મેલ્ટરને પ્રતિષ્ઠિત 'Zinc Mark' મળ્યો

Hindustan Zinc ની Chanderiya Lead Zinc Smelter એ ભારતમાં એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. આ સ્મેલ્ટર કોપર માર્ક એશ્યોરન્સ પ્રોસેસ હેઠળ 'Zinc Mark' માન્યતા મેળવનાર દેશની પ્રથમ સાઇટ બની છે. આ માન્યતા દર્શાવે છે કે કંપની કડક પર્યાવરણીય, સામાજિક અને શાસન (ESG) ધોરણોનું પાલન કરે છે, જેમાં ઉત્સર્જન, ઊર્જા અને પાણીની કાર્યક્ષમતા, કચરા વ્યવસ્થાપન, જૈવવિવિધતા, કર્મચારી સુરક્ષા અને નૈતિક પ્રથાઓ જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. આ સફળતા કંપનીના વૈશ્વિક નેતૃત્વને વધુ મજબૂત બનાવે છે, જે S&P Global કોર્પોરેટ સસ્ટેનેબિલિટી એસેસમેન્ટ 2025 અનુસાર સતત ત્રીજા વર્ષે વિશ્વની સૌથી સસ્ટેનેબલ મેટલ્સ અને માઇનિંગ કંપની તરીકે તેની ઓળખ દ્વારા પ્રકાશિત થાય છે.

આ સિદ્ધિ કેમ મહત્વની છે?

આ બેવડી સિદ્ધિ જવાબદાર ઉત્પાદન પ્રત્યે Hindustan Zinc ની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે, જે રોકાણકારોના નિર્ણયો અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને સતત પ્રભાવિત કરી રહી છે. 'Zinc Mark' માન્યતા ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર અને વૈશ્વિક મૂલ્ય શ્રુંખલામાં તેની વિશ્વસનીયતા વધારે છે, ખાસ કરીને ઊર્જા સંક્રમણ અને માળખાકીય વિકાસને કારણે જવાબદારીપૂર્વક સોર્સ કરાયેલા ધાતુઓની માંગ વધી રહી છે. S&P Global દ્વારા વારંવાર મળતી ઓળખ મજબૂત, સુસંગત ESG પ્રદર્શનનો સંકેત આપે છે, જે કંપનીને તેના પ્રતિસ્પર્ધીઓની તુલનામાં અનુકૂળ સ્થિતિમાં મૂકે છે.

સસ્ટેનેબિલિટી લીડરશિપનો ઇતિહાસ

Hindustan Zinc સતત સસ્ટેનેબિલિટીમાં અગ્રેસર રહ્યું છે. S&P Global કોર્પોરેટ સસ્ટેનેબિલિટી એસેસમેન્ટ દ્વારા તેને સતત ત્રણ વર્ષ (2023, 2024 અને 2025) માટે વિશ્વની નંબર એક સસ્ટેનેબલ મેટલ્સ અને માઇનિંગ કંપની તરીકે ક્રમાંકિત કરવામાં આવ્યું છે. કંપની 2025 માં ઇન્ટરનેશનલ કાઉન્સિલ ઓન માઇનિંગ એન્ડ મેટલ્સ (ICMM) ની પ્રથમ ભારતીય સભ્ય બની હતી. તેની Chanderiya Lead Zinc Smelter એ કોપર માર્ક એશ્યોરન્સ પ્રોસેસમાંથી પસાર થઈ, જેના પરિણામે એપ્રિલ 2026 માં Zinc Mark માન્યતા મળી. Hindustan Zinc તેની વોટર સ્ટેવાર્ડશિપ (Water Stewardship) માટે પણ જાણીતું છે, જે 3.32 ગણું વોટર-પોઝિટિવ છે. કંપનીએ 2050 સુધીમાં અથવા તે પહેલાં નેટ ઝીરો ઉત્સર્જન (Net Zero Emissions) નું મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું છે.

હવે શું બદલાશે?

• વધેલી વિશ્વસનીયતા: 'Zinc Mark' જવાબદાર ધાતુ ઉત્પાદનની સ્વતંત્ર ખાતરી પૂરી પાડે છે, જે સ્મેલ્ટરની સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે. આ ગ્રાહકો અને હિતધારકો તરફથી વધુ વિશ્વાસમાં પરિણમે છે જેઓ સસ્ટેનેબલ સોર્સિંગને મહત્વ આપે છે.
• મજબૂત બજાર સ્થિતિ: S&P Global CSA માં સતત ટોચનો ક્રમ વૈશ્વિક મેટલ્સ અને માઇનિંગ ક્ષેત્રમાં Hindustan Zinc ની પ્રીમિયમ સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે.
• માંગ સાથે સુસંગતતા: આ માન્યતા કંપનીને મજબૂત ESG ફ્રેમવર્ક હેઠળ ઉત્પાદિત ધાતુઓની વધતી વૈશ્વિક માંગ સાથે સુસંગત બનાવે છે, જે સંભવિતપણે નવા બજારની તકો ખોલી શકે છે.
• ESG નેતૃત્વ: તે ભારતીય ખાણકામ કામગીરીઓ માટે એક બેન્ચમાર્ક સેટ કરે છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ESG પ્રદર્શન તરફનો માર્ગ દર્શાવે છે.

જોખમો પર નજર

ફેબ્રુઆરી 2022 માં, નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) એ Hindustan Zinc પર પર્યાવરણીય ઉલ્લંઘનો બદલ ₹25 કરોડનો દંડ ફટકાર્યો હતો, જેમાં તેની Rampura Agucha ખાણ કામગીરી સાથે જોડાયેલા પાણી પ્રદૂષણ અને પીવાના પાણીના સ્ત્રોતોના દૂષણનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે કંપનીએ સસ્ટેનેબિલિટીમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે, ત્યારે ભૂતકાળની નિયમનકારી કાર્યવાહીઓ તમામ કામગીરીઓમાં સતર્કતા અને મજબૂત પર્યાવરણીય વ્યવસ્થાપનની સતત જરૂરિયાતની યાદ અપાવે છે.

પીઅર કમ્પેરીઝન (Peer Comparison)

Hindustan Zinc ની પેરેન્ટ કંપની, Vedanta Limited, પણ સસ્ટેનેબિલિટી રેન્કિંગમાં અગ્રણી છે, જેણે S&P Global CSA 2023 માં વૈશ્વિક સ્તરે ત્રીજો ક્રમ મેળવ્યો હતો. અન્ય વૈશ્વિક ખાણકામ જાયન્ટ્સ જેવા કે Newmont Corporation, Anglo American plc, અને Teck Resources Limited પણ તેમના ESG પ્રયાસો માટે જાણીતા છે, જે આ ડોમેનમાં સતત નેતૃત્વને ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધાત્મક ભેદભાવ બનાવે છે.

મુખ્ય પ્રદર્શન મેટ્રિક્સ

• કંપનીએ FY2024-25 માટે 3.32 ગણું વોટર પોઝિટિવ પ્રાપ્ત કર્યું છે.
• Hindustan Zinc પાસે ભારતના પ્રાથમિક ઝીંક માર્કેટમાં લગભગ 74% બજાર હિસ્સો છે.
• તેનું નેટ ઝીરો ઉત્સર્જન લક્ષ્ય 2050 અથવા તે પહેલાં માટે નિર્ધારિત છે.

આગળ શું ટ્રેક કરવું?

• નેટ ઝીરો પર પ્રગતિ: ડીકાર્બોનાઇઝેશન પહેલ અને 2050 નેટ ઝીરો લક્ષ્ય તરફની પ્રગતિ પર સતત અપડેટ્સ.
• વોટર સ્ટેવાર્ડશિપ: પાણી બચાવવા અને ફરીથી ભરવાના કાર્યક્રમોમાં વધુ વિકાસ, ખાસ કરીને પાણીની અછતવાળા પ્રદેશોમાં.
• જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ: તમામ ખાણકામ સ્થળો પર જૈવવિવિધતાના રક્ષણમાં પ્રયાસો અને માપી શકાય તેવા લાભો.
• સપ્લાય ચેઇન ESG: કંપની તેના સપ્લાયર નેટવર્કમાં ESG ધોરણોને કેવી રીતે પ્રભાવિત કરે છે અને એકીકૃત કરે છે.
• ભવિષ્યના પ્રમાણપત્રો: અન્ય સાઇટ્સ અથવા કામગીરીઓ સમાન 'Mark' માન્યતાઓ અથવા ESG માન્યતાઓ પ્રાપ્ત કરે તેવી સંભાવના.